كوچك يا بزرگ كردن بخش :.متون عمومي
اموزش و پژوهش


 

برنامه آموزشي بيمارستان حضرت علي(ع) 1393

خدمات

اتاق عمل

جراحي

زايشگاه

اورژانس

دفتر پرستاري

ماهها

 

رديف

 

ثبت وگزارش نويسي(آقا بابائي)

                            

اكلامپسي وپره اكلامپسي(حكمتي منش)

احياء نوزاد (رضوان طلب)

 

ترياژ(ليلا محمدي)

-

ارديبهشت

1

احتياطات همه جانبه (هوشمند-تركي)

داروهاي مهم ترالي اورژانس(الياسي)

تزريق خون(دارابي)

احياء نوزاد (رضوان طلب)

ثبت وگزارش نويسي(غفاري)

حقوق گيرنده خدمت

خرداد

2

اعتبار بخشي(تركي)

احياء نوزاد(ايزديان)

عوارض اسپاينال(چگيني)

خونريزي(زال زر)

MIوديس ريتمي قلبي(دكتر ربيعي)

مديريت خطر

ايمني وسلامت شغلي

تير

3

التور(هوشمند-تركي)

تكنيك هاي نوين استريليزاسيون(رمضانخاني)

بيهوشي عمومي در اعمال جراحي زنان(زينلي)

مديريت ارزيابي( زرين دفتر)

تست هاي ارزيابي جنين(نعيمائي)

شكم حاد(دكتر غلامي)

كنترل عفونت-آموزش شيردهي

مديرت بحران

مرداد

4

آنفولانزا(تركي)

بي حسي اسپاينال در اعمال جراحي زنان(اسماعيلي)

مراقبت پس از عمل(سزارين- هيستركتومي)

عليزاده

تست هاي ارزيابي جنين(نعيمائي)

اورژانس هاي اطفال ونوزادان(غفاري)

بهداشت محيط

آتش نشاني

شهريور

5

بهداشت عمومي(هوشمند-تركي)

مديريت درد پس از زايمان جراحي زنان(هاشميان)

تشنج(غفاري)

پره اكلامپسي(فقيهي)

شوك(دكتر جمالپور)

CPRپايه

مهر

6

پسماندها(تركي)

تزريق خون(جهانبخش)

مراقبت از نوزاد پر خطر(دودانگه)

ديابت(شاهين)

تنگي تنفس(دكتر ياوري)

CPRپيشرفته

آبان

7

گندزدائي(هوشمند-تركي)

آماده سازي كودكان(حبيبي منش)

ثبت وگزارش نويسي طبق فرايند پرستاري(سعيديان)

ثبت وگزارش نويسي طبق فرايند پرستاري(شعبانپور)

تروما(دكتر جمالپور)

مهارتهاي رفتاري وارتباطي

آذر

8

حمل بار سنگين(هاشميان)

 

 

 

 

 

دي

9

 




بسمه تعا لي

دانشكده علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني كرج

بيمارستان حضرت علي (ع) كرج

 

هدف كلي :

ترويج زايمان طبيعي با استفاده ازآنتونكس برائ زايمان بي درد در بيمارستان حضرت علي (ع) كرج

نويسندگان : خانمها : هاجر قره داغي ( مترون ) فاطمه مژده ( سوپروايزر اموزشي ) پروين كشاورز ( مسئول زايمان )

 

اهداف ويژه :

1-     تعيين اثر بخشي آنتونكس بر كاهش درد زايمان 

2-     تعيين عوارض مادرئ و جنيني ناشي از مصرف آنتونكس

3-     تعيين درصد زايمان طبيعي نسبت به سزارين

 

مقدمه :

دردهائ زايماني همواره مورد توجه بشر بوده و روشهائ بسيارئ برائ مقابله با آن پيشنهاد شده است . كادر درماني اعم از پزشك ؛ ماما يا پرستار بعنوان يكي از وظايف اصلي خود همواره در جهت كاهش درد بيمار اقدام مي كنند . تخفيف درد بيمار باعث اثر بخشي بهتر اقدامات درماني ؛ همكارئ بييشتر پزشك و بيمار و رضايت بيشتر و نتيجه  بهتر درمان خواهد شد . درد باعث افزايش آزاد شدن كاتكولامين ها بويژه اپي نفرين مي شود كه باعث اختلال در انقباضات رحمي شده و در نتيجه مي تواند عوارض نامطلوب و متعددئ بر روند زايمان ؛ وضعيت مادر و جنين بر جائ گذارد .

درد شديد زايمان مي تواند بر روابط مادر و نوزاد كه در روزهائ اول حيات بسيار مهم است تاثير منفي بگذارد . تحقيقات نشان مي دهند كه تسكين درد در ليبر امرئ ضروري است و باعث بهبودئ رفتارهائ شيردهي مي شود  . مطالعات در ايران نشان داده كه تجربه درد و احساس ترس ناشي از آن يكي از دلايل عمده امتناع زنان از انجام زايمان طبيعي و انتخاب سزارين مي باشد . در كشورهائ اروپايي بيش از 90% از زايمانهائ طبيعي از روشهائ كاهنده درد استفاده مي گردد ولي در ايران به دليل عدم شناخت كافي از مزايا و آثار جانبي اين روشها چندان رايج نيست .

بيش از 200 سال است كه گاز اكسيد نيتروبعنوان بيهوش كننده و ضد درد شناخته شده است و بعنوان گاز خنده آور هم ناميده مي شود . بعد ها برائ از بين بردن اثر بيهوش كنندگي اين گاز ؛ ماشين هوا گاز اختراع شد و سپس بجائ هوا در آن از اكسيژن استفاده شده و به نام آنتونكس معروف گرديد . آنتونكس حاوئ 50% اكسيژن و 50% گاز اكسيد نيترواست . گاز آنتونكس در زمان وزارت دكتر جهانشاه سالم وارد ايران شد و فرح ديبا همسر شاه سابق با استفاده از آن زايمان كرد در سال 1365 اين گاز توسط شركت درمان گاز توليد شد . و اولين تحقيقات باليني آن در بيمارستان فيروز آبادئ تهران انجام گرفت . استفاده از گاز آنتونكس جهت كاهش درد زايمان از سال 1946 تا 1990 در بريتانيا و ايرلند رواج يافت . بصورتي كه در سال 1990 در 60% زايمانهائ طبيعي از اين گاز استفاده شده است در آمريكا در سال 1990 ؛ 3/5 % از زايمانها از اين گاز استفاده شده است . در بيمارستان حضرت علي ( ع ) كرج در مدت 3 ماه ( شهريور – مهر – آبان ) از شروع استفاده از آن 21% از زايمانهائ طبيعي از اين گاز استفاده شده است و در مقايسه با سالهائ 87-88  در همان ماهها ؛ 2% در زايمان طبيعي ارتفاء داشته است .

در صورت حل مشكلاتي از قبيل وجود متخصص بيهوشي تمام وقت – افزايش تعداد كپسول آنتونكس – شارژ به موقع كپسولها – افزايش انگيزه و موافقت كليه متخصص زنان در جهت استفاده از آنتونكس – افزايش آگاهي  مادران باردار در خصوص روش هائ  زايمان بي درد اين درصد افزايش پيدا خواهد كرد .

اين گاز به سه دليل نسبت به روشهائ ديگر كاهش درد زايمان جزء پر مصرف ترين روشها محسوب مي شود .

الف ) سريع اثر بودن و دفع سريع از بدن

ب) عدم نياز به دستگاهها و تجهيزات پيچيده و گران

ت ) عدم نياز به وجود كادر تخصصي بطور مداوم ؛ هر چند كه تجويز آن زير نظر افراد آموزش ديده صورت مي گيرد  

د ) استفاده راحتر مادر از آن

ذ ) نداشتن عوارض جدئ طبق تحقيقات انجام شده

با توجه به مزايائ گفته شده پژوهشگر آن را به عنوان روش ارجع در كنترل درد برگزيده و مورد بررسي قرار مي دهد .

 

روش كار :

يك مطالعه توصيفي است و گروه هدف ما مادران باردار ترم كه در فاز فعال زايماني قرارداشته و هيچ گونه مشكلي در دوران باردارئ نداشته اند ( هاي ريسك نبوده ) و رضايت برائ دريافت گاز آنتونكس داشته اند .

در مدت سه ماه ( شهريور تا آبان 1389 ) 259 زايمان طبيعي در اين مركز وجود داشته كه از اين تعداد 55 نفر طبق شرايط پژوهش با گاز آنتونكس زايمان كرده اند . جهت سنجش شدت درد از مقياس سنجش ديدارئ درد قبل و نيم ساعت بعد از مصرف آنتونكس مورد بررسي قرارگرفت و عوارضي كه بيمار بيان كرده است ثبت گرديده است .

يافته ها :

برائ دست يابي به اهداف ؛ ابتدا پيشنهاد خريد كپسول گاز آنتونكس در كميته زايمان صورت گرفته و بدنبال   پيگيرئ  فراوان و به دليل كمبود بودجه از طريق  خيرين بيمارستان در خرداد ماه 89 خريدارئ گرديد . و سپس جهت راه اندازئ و استفاده از گاز آنتونكس اقدامات زير انجام گرديد.

1-     استعلام از دانشكده در خصوص دستورالعملهائ موجود در رابطه با استفاده از آنتونكس ( پاسخي به استعلام داده نشده است ) .

2-     تهيه دستورالعمل و كتابچه استفاده ازگاز آنتونكس

3-     صدور ابلاغ جهت خانم دكتر نورئ ( متخصص بيهوشي ) بعنوان مسئول زايمان بي درد بيمارستان

4-     برگزارئ كلاس آموزشي برائ پرسنل مامائي توسط متخصص بيهوشي

5-     اخذ  رضايت نامه كتبي از بيمار

6-     بستن قرارداد با بيمه تامين اجتماعي و خدمات درماني

7-     هماهنگي با متخصص زنان و بيهوشي و مسئول زايشگاه بيمارستان

8-     راه اندازئ كلينيك مشاوره و آموزش به مادران باردار در رابطه با مزايائ زايمان طبيعي و استفاده از آنتونكس

در ارتباط با هدف شماره 1 : جهت تعيين اثر بخشي آنتونكس  بر كاهش درد زايمان طبق معيار سنجش ديدارئ ؛ كاهش درد در 4/29% بصورت نسبي و 6/70% بصورت مطلق را بيان نموده اند و تحقيقات زيادئ صورت گرفته كه نشان داده كه مصرف آنتونكس در كاهش درد زايمان موثر است ( 2-3-4)

در ارتباط با هدف شماره 2 : جهت تعيين عوارض ناشي از مصرف گاز آنتونكس ؛ اظهارات بيمار ثبت گرديده و عوارض سرگيجه – سردرد – تنگي نفس – تهوع – استفراغ و بي قرارئ را بيان نكرده و فقط 8/5% افراد دچار خواب آلودگي ناشي از مصرف آنتونكس شده اند كه با قطع آن بهبود پيدا كرده اند . كه در تحقيق دكتر مجيد مشاوره ائ 9/34% گزارش شده است . همچنين برروئ آپكار نوزاد تاثيرئ نداشته و باعث اينرسي رحمي در مادران نشده است         ( عوارض جدئ در مادرو نوزاد مشاهده نشده است ) .

در ارتباط باهدف شماره 3 : آمار زايمان طبيعي در ظرف سه ماه از شهريور تا آبان سال 89 ؛   259مورد( 38%) و سزارين 423 موردبه ميزان  62%   بوده كه در مقايسه با سال 88 و 87 در همان مدت زمان مشابه ؛ زايمان طبيعي(   36% ) و سزارين(64% ) بوده ؛كه  2% ارتقاء در زايمان طبيعي نسبت به سزارين را نشان مي دهد .

 

نتيجه گيرئ :

با توجه به عوارض  كمتر برائ مادر و جنين و رضايت مادران دركاهش درد زايمان با استفاده از گاز آنتونكس مي توان نتيجه گرفت كه ترويج زايمان بي درد با آنتونكس مي تواند از درخواست سزارين الكتيو كاسته وبه كاهش آمار سزارين منجر شود .

 

 

منابع :

1-     باردارئ وزايمان ويليامز . سال 2010.

2-     چايچي ؛ مهشيد . زايمان بدون درد از رويا تا واقعيت . سايت ايران سلامت

3-     دكترنادر ( مدير كل انجمنها ) . تاريخچه گاز آنتونكس. سايت هفته نامه سلامت . 

4-   صغيرئ ؛ مريم . ستارزاده ؛ نيلوفر. مقايسه شدت درد زايمان با و بدون مصرف گاز انتونكس و اثر آن روئ نوزاد مادران شكم اول . مجله علمي پژوهشي دانشگاه علوم پزشكي اردبيل ؛ دوره هشتم شماره اول بهار 1387 صفحه 62 تا 67 .

5-     مشاوره ائ؛ مجيد . عموشاهي ؛ علي . بررسي عوارض مادرئ آنتونكس قبل و بعد از تجويز در زايمان بي درد . سايت دكتر علي عموشاهي . 1387.

 

بسمه تعالي

دانشكده علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني كرج

معاونت درمان

فرم شماره 5 : اجزائ فعاليت هر برنامه

هدف عيني : ارتقاء زايمان طبيعي با استفاده از آنتونكس برائ زايمان بي درد  در بيمارستان حضرت علي (ع)  1389

رديف

عنوان فعاليت

تاريخ شروع

تاريخ پايان

واحد يا مسئول اجرا

پيش بيني هزينه به ريال

1

تعيين شاخصهائ درصد زايمان نسبت به سزارين در سال 88

   اسفند 89

-

دفتر پرستاري

 

بودجه جاري

2

مطرح نمودن نتايج ارزيابي در كميته زايمان و پيگيرئ در خصوص روشهائ افزايش زايمان در بيمارستان  

   فروردين 89

-

دفتر پرستاري

بودجه جاري

3

پيشنهاد تهيه گاز آنتونكس جهت ترويج زايمان در بيمارستان در كميته زايمان  ودارو وتجهيزات

    فروردين 89

-

اعضائ كميته زايمان

-

4

 

مطالعه تكميلي  و استعلام از دانشكده كرج درخصوص دستورالعمل هاي موجود

    ارديبهشت 89

خرداد 89

اعضائ كميته زايمان

بودجه جاري

 

5

 درخواست و تهيه آنتونكس از طريق خيرين بيمارستان

      خرداد 89

-

دفتر پرستاري

13000000 ريال

6

برنامه ريزئ آموزش جهت ماماهائ زايشگاه

 

       ارديبهشت 89

خرداد 89

دفتر پرستاري-دكتر نوري

بودجه جاري

7

هماهنگي با پزشگان زنان و پيهوشي و تهيه پروتكل اجرايي

 

 نيمه دوم خرداد

پايان خرداد

كميته زايمان-دكتر نوري

بودجه جاري

8

تهبه فرمت اخذ رضايت از  بيماران

 

خرداد

خرداد

مدارك پزشكي-دفتر پرستاري

بودجه جاري

9

اجرائ فرايند در بخش زايشگاه و ارزيابي اثر بخشي بر كاهش درد ونظارت بر اجرا

 

تير 89

-

-زايشگاه-پزشكان متخصص زنان

بودجه جاري

10

  درخواست و پيگيري در خصوص تاييده بيمه ها

 

تير 89

تا تاييد بيمه ها

مديريت

بودجه جاري

11

 

 

برنامه ريزئ اجرائ آموزشها به مادران باردار در كلينيك مشاوره و كلينك پرئ ناتال جهت ارتقاء سطح آگاهي مادران وخانواده (دولا)

خرداد 89يكشنبه هاوپنج شنبه ها

خرداد89

دفتر پرستاري

2000000

12

تعيين شاخص ها ومقايسه با سال 88(تعيين اثربخشي)

 

اسفند

پايان اسفند

دفتر پرستاري

بودجه جاري





درمانهاي غيردارويي زايمان بدون درد

 

تهيه كننده : فاطمه مژده (سوپروايزر آموزشي بيمارستان حضرت علي (ع) )

 

 


مقدمه:

زنان باردار معمولاً نگران دردي هستند كه در طي ليبر آنرا تجربه مي كنند و به اين فكر هستند كه چگونه با آن مقابله كنند. اغلب زنان در ليبر درد دارند اما آستانه درد و نوع آن در آنها متفاوت است. بيشتر اوقات احساس درد شبيه يك كمربندي است كه در اطراف شكم و فشارنده است. بعضي  خانمها آنرا شبيه به كرامپهاي شديد قاعدگي تجربه مي كنند و عده اي به صورت كمردرد و در بعضي نيز بصورت دردي است كه زياد ميشود و سپس فروكش مي كند. پيدا كردن يك راه مناسب براي كاهش درد امكان پذير است. مشاوره كردن با يك دكتر، ماما يا متخصص بيمارستان لازم است كه در اين صورت مي تواند روش تولد نوزاد خود را با آگاهي در مورد آن انتخاب كند. انتخاب نوع مداخلات جهت تسكين درد به موقعيت و ميل و سلامت فرد بستگي دارد. تعداد زيادي از دكترها و ماماها بدنبال يك ليبر و زايمان بدون درد هستند كه ممكن است اين زايمان بوسيله اثر داروها ايجاد شود يا اينكه با توجه به وضعيت زائو روش ديگري ترجيح داده شود. از آنجايي كه استفاده از داروها قاعدتاً همراه با يكسري عوارض خواهد بود و بعضي از خانمها به علت مشكلاتي كه دارند نمي توانند از دارو استفاده كنند و از آنجايي كه روش هاي غير دارويي Safe تر هستند،  لذا در اين مبحث روشهاي غير دارويي كه مي تواند باعث كاهش و يا حذف درد در ليبر شود مورد بررسي قرار گرفته است.

 

درد در طي ليبر و زايمان:

دردهايي كه مادر در طي ليبر و زايمان تجربه مي كند در دو ناحيه است. در طي مرحله اول ليبر انقباضات رحمي باعث ديلاتاسيون و افاسمان سرويكس
مي شود اين انقباضات با تحت فشار قرار دادن شريانها و منابع ذخيره اي ميومتر باعث كاهش جريان خون و در نتيجه نقص در اكسيژناسيون ميومتر وايسكيمي آن مي شود كه همه اينها باعث توليد درد مي شود. محل درد در اين مرحله در ناحيه پشت و پايين ران ها مي باشد. در طي مرحله اول ليبر درد از طريق اعصاب
T11,12 نخاعي و اعصاب سمپاتيك سينه اي تحتاني و كمري فوقاني به نواحي تنه رحم و دهانه رحم مي رود.

در مرحله دو ليبر؛ در مرحله خروج بچه خانم دردهاي نواحي پرينه و دردهاي بدني را تجربه مي كند. ناراحتي پرينه نتيجه دراز شدن يا كشيده شدن بافت پرينه براي عبور نوزاد و كشش روي پريتوئن است همچنين درد در اثر اعمال فشاري كه بوسيله عضو نمايش روي مثانه يا ساختمانهاي حساس ديگر لگني است روي مي دهد. دردي كه در محله دوم ليبر احساس مي شود از طريق قطعات عصبي نخاعي 5-4 و سيستم پاراسماتيك انتقال مي يابد.

در مرحله سوم ليبر پس دردهايي در مرحله زودرس Postpartumديده
مي شود كه مشابه دردهاي مرحله اول ليبر هستند. همچنين درد ممكن است موضعي باشد كه بدنبال انبساط سرويكس و باز شدن واژن يا بافتهاي پرينه اتفاق  مي افتد. درد ممكن است در احشاء ، شكم ،پهلوها يا جاهاي ديگر اتفاق افتد.

 

فاكتورهاي ايجاد آرامش در ليبر:

1-   آماده كردن شرايط رواني مادر: بهتر است پرسنل زايشگاه «ماما» در ابتدا خود را به زن باردار معرفي كند و سعي كند يك جو آرام را بوجود آورد. اين آشنايي باعث ايجاد اعتماد زن باردار به ماما مي گردد و باعث مي شود كه او همه احتياجات خود را با ماما در ميان گذارد. حضور يك فرد ماهر كه بتواند از لحاظ كلامي و فيزيكي مادر را حمايت كند مي تواند نقش مؤثري داشته باشد. لازم است به زن باردار در مورد انجام هر كاري توضيح داده شود. آموزش تكنيكهاي ريلاكسيشن بسيار مهم است. بايد سعي شود از لغات و كلمات محبت آميز استفاده شود. نكات مثبت به زائو گفته شود و از گفتن جنبه هاي منفي به مادر پرهيز شود با وجود اينكه كنترل دردها بسيار مشكل است اما ماما بايد سعي كند كه دلواپسي ها و نگراني هاي خود را آشكار نكند چون اينكار باعث دلسرد شدن مادر و ايجاد احساس ترديد زن باردار نسبت به ماما مي گردد.

2-    حضور يك حمايت كننده در كنار مادر: تعداد زيادي از خانمهاي باردار عصبي و زودرنج هستند كه اين مسئله باعث ايجاد مشكلات و ناراحتي هاي زيادي در طي ليبر مي گردد و باعث مي شود كه زن باردار فكر كند كه از حمايت لازم برخوردار نيست. لذا بيشتر بيمارستانها از حضور پدران، دوستان و خويشاوندان زن كه او را حمايت مي كنند، استقبال مي كنند اما حضور همسر فرد انتخاب بهتري است همسر فرد مي تواند در تمام مراحل زايمان او را همراهي كرده و از نظر رواني او را ساپورت كند.

 

 اداره كردن درد در ليبر:

جهت اداره درد در ليبر از استراتژي هاي دارويي و غير دارويي استفاده
مي شود كه در اينجا استراتژيهاي غيردارويي را مورد بحث و بررسي قرار مي دهيم؛

 

 

استراتژيهاي غير دارويي جهت تسكين درد در ليبر:

 

1-      پوزيشن ها: «مرحله اول زايمان»

الف: ايستاده: خانم در حالت ايستاده دستهاي خود را به ديوار تكيه داده و وزن خود را به جلو وارد كند. در اين حالت وزن جنين بيشتر به كمر وارد مي شود نه به لگن.

ب: نشسته: بصورت برعكس روي صندلي بنشيند و پاها را از قسمت زانو به جلو بياورد ماساژ پشت در اين پوزيش توسط مددكار مي تواند كمك كننده باشد.

ج: سجده: در زماني كه ديلاتاسيون سرويكس كامل نشده خانم طوري روي پاهايش بنشيند كه زانوها و سرپايين قرار گيرد و به شكل سجده قرار گيرد.

د: خوابيده: مخصوصاً خوابيده به پهلوي چپ كه بهترين پوزيشن در طي زايمان است و خونرساني به جنين نيز بهتر انجام مي شود در اين حالت مي توان زير سر و زانوي خانم بالش قرار دارد تا احساس آرامش كند.

در مرحله دوم زايمان در مرحله پوش كردن بايستي چانه را به قفسه سينه نزديك كند و در بين انقباضات بايستي سرش را روي بالشت گذاشته و استراحت كند تا انرژي كافي بدست آورد.

 

 

2-     ماساژ:

يك روش شگفت انگيز كاهش درد؛ ماساژ است كه  توسط همسر يا فرد حمايت كننده انجام مي شود مي توان مقدار كمي پودر تالك يا روغن از نوع گياهي روي پوست خانم ريخته و بوسيله كشيدن يا فشار دادن و ماساژ دادن توسط دست، توپ تنيس و يا وردنه به كاهش درد كمك كرد به تصور عموم منطقه اي از انرژي در بدن وجود دارد كه Padana  ناميده مي شود كه اگر اين مناطق مورد لمس قرار بگيرد باعث تكسين درد مي شود. اگر خانم درليبراز درد كمر رنج مي برد در 90% موارد ماساژ دادن مؤثر و كمك كننده است.

 

3-      كاربرد گرما:

استفاده از پتوهاي گرم كننده و كمپرس گرم، وان گرم، دوش گرم يا استفاده از پد گرم و مرطوب مي تواند در طول ليبر درد را از بين ببرد. كار گرما اين است كه جريان خون آن منطقه را زياد مي كند و باعث آرامش و راحتي مي شود «از طريق از بين بردن ايسكمي عضله». همچنين گرما باعث تسكين درد كمر در پرزانتاسيونهاي خلفي و يا كمردردهاي عمومي ناشي از خستگي مي شود.

 

 

 

4-     كاربرد سرما:

مثل لباسهاي سرد و كيسه هاي آب يخ كه ممكن است در آرامش مؤثر باشد سرما بوسيله كاهش درجه حرارت عضله و تسكين اسپاسم عضله كمك كننده است زماني كه خانم احساس گرما مي كند استفاده از اين روش در نواحي كه درد وجود دارد كارايي بيشتري دارد گاهي اوقات خانمها دوست دارند تكه هاي يخ را در دهانشان بگذارند و يا آنرا جويده و بخورند گاهي دوست دارند يك اسفنج طبيعي كوچك را كه همسرشان آنرا در آب سرد فرو برده است بمكد تمام اين كارها
مي تواند در ايجاد آرامش و يا كاهش درد آنها مؤثر باشد البته نبايد از سرما در ايسكمي هاي شديد يا ناحيه هاي بي حسي استفاده كرد چون بافت در اين مرحله بسيار حساس است و مي تواند آسيب ببيند.

 

5-     بيوفيدبك:

يك تكنيك relaxation ديگري است كه در ليبر استفاده مي شود اين روش بر مبناي يك پايه تئوري قرار دارد يعني اگر فرد بتواند سيگنالهاي فيزيكي بدنش را بشناسد مي تواند بعضي از نتايج فيزيولوژيك را تغيير دهد. در هر حال سيگنال و پيامي كه زن مي فرستد با درد او در ارتباط مي باشد. زناني كه اين روش را امتحان مي كنند بايد تحصيل كرده باشند و از قبل از اين روش آگاهي داشته باشند و آموزش ديده باشند و بدانند كه چگونه مي توان از طريق بيوفيدبك درد خود را كاهش دهند و به آرامش برسند.

 

6-      طب سوزني يا اكوپونكچر:

اين روش درماني يكي از روشهاي طب سنتي چين مي باشد بنا به اعتقاد چيني ها يك انرژي به نام انرژي حيات يا نيروي زندگي بنام «چي» در بدن انسان وجود دارد كه از اتصال جسم، فكر و روح بوجود آمده است. اين نيرو اگر در جريان باشد تمام فرايندهاي حياتي در حالت نظم و هماهنگي قرار مي گيرند. بر طبق نظريه چيني ها انرژي حيات يا «چي» در كانالهايي در بدن به نام مريدين در حركتند و عملكرد بدن را تنظيم مي كنند. تعداد اين كانالها 14 جفت مي باشد كه در ارگانهايي مثل: ريه، روده بزرگ، معده، طحال، قلب، روده كوچك، مثانه، كليه، كيسه صفر، كبد، سان جيائو «گرم كننده سه گانه»، پريكارديوم، دوماي «در خط وسط در پشت» و رن هاي «در خط وسط در جلو در جريان هستند. اين ارگانها هر كدام داراي دو جفت كانال هستند كه يك كانال  در تخفيف و ديگري در تقويت فعاليت ارگان نقش دارند طبق اين نظريه  اكثر بيماريها ريشه در اختلال جريان «چي» در كانالها دارد. در صورت تضعيف انرژي حياتي در يك ارگان، عملكرد آن ارگان ناقص يا معيوب خواهد شد و چنانچه افزايش جريان ارگان را داشته باشيم فعاليت آن ارگان زياد مي شود. اين تئوري مبناي علل ايجاد بيماري در طب سنتي چين
مي باشد. اعتقاد بر اين است كه در قسمتهايي از بدن كه كانالها به سطح بدن
مي رسند نقاطي ايجاد مي شوند كه اين نقاط سه بعدي بوده و نه تنها در سطح پوست واقع مي باشند بلكه در بافتهاي زيرين نيز نفوذ مي كنند، اهميت اين نقاط اينست كه وسيله اي براي دسترسي به كانالها مي باشد و در صورت تحريك اين نقاط مي توان باعث تعادل جريان «چي» در كانال و بهبود بيماري شد. در طب سوزني نقاط توسط سوزنهاي فولادي ظريف، قابل انعطاف، غير قابل شكستن و با طول
Cm10-1 و قطر mm 5/0-2/0 تحريك مي شوند. بيمار بايد در وضعيت خوابيده قرار گيرد و نفس عميق كشيده و از حركت كردن خودداري كند. در خانمهاي باردار سعي
مي شود با استفاده از اين روش تا حدودي درد را كاهش داد. از اين روش زماني
مي توان استفاده كرد كه خود زائو قبول كند كه اين روش مي تواند درد وي را كاهش دهد. در اين روش ممكن است كه احساس درد اصلاً متوقف نشود اما شدت آن كاهش يابد. همچنين اين روش باعث كاهش تهوع در ليبر نيز مي شود كسي كه اين كار را انجام مي دهد بايد با ليبر و زايمان آشنايي داشته باشد.

 

7-     طب فشاري يا Acupresstur:

شاخه اي از طب سوزني است كه پايه و اساس آن نيز بر مبناي فلسفه پزشكي سنتي چين بنا نهاده شده است. در اين روش از همان نقاط طب سوزن استفاده مي شود اما به جاي سوزن فلزي از انتهاي انگشتان و كف دستها استفاده مي شود كه براي اثر بيشتر از خانمها مي خواهيم كه تنفس خود را هماهنگ كنند. اين نقاط در شانه ها، پائين كمر، لگن، ناخنها، مچ پا، انگشت كوچك پا، كف پاها، و نقاط ساكرال مي باشد. اين نقاط فشاري قابليت افزايش تراكم گيرنده هاي نروني و افزايش هدايت الكتريكي دارند حال اگر بر روي اين نقاط فشار همراه با سرما يا گرما وارد كنيد «موكسي بوسشن با گياه و لگاريس» مي توانيم درد را كاهش دهيم. كاربرد اين روش در حاملگي شامل: كاهش استرس، كاهش درد، تحريك زايمان و حتي تغيير وضعيت جنين از حالت بريچ به سفاليك و مي باشد. موثرترين اكوپرشر به تئوري Control gate و افزايش هدايت در سطح اندورفينها نسبت داده شده است. بهترين كاربرد اكوپرشر زماني است كه روي پوست بدون لوبريكانت بكار برده شود.

 

8- هيپنوتيزم:

هيپنوتيزم يا خواب مصنوعي حالتي شبيه به خواب است كه در نتيجه تلقين رواني ايجاد مي شود. از آنجايي كه براي هيپنوتيزم نياز به آرامش و تمركز طرفين است لذا بايد زائو سعي كند كه قبل از شروع هيپنوتيزم به آرامش جهت تمركز برسد. از تكنيك هيپنوتيزم در ليبر جهت relax كردن استفاده مي شود. بعضي از زنان وقتي وارد مراحل عميق اين روش مي شوند قادرند بدون هيچگونه دردي فورسپس گذاريهاي زايماني يا سزارين را تحمل كنند. شخص هيپنوتيزم كننده بايد به تمام كارهايي كه در طي زايمان قرار است انجام شود آشنايي داشته باشد.

 

9-Aromatherapy «خوشبو درماني»

خوشبو درماني، درمان با بوي خوش است. در اين روش از روغن ها، شيره گياهان، علفها و درختان استفاده مي شود. گزارش شده است كه استفاده از چاي سبز و بخور تا حدودي در كاهش درد زايمان مؤثر است. اسطور قدوس، زاج و بركاموت براي ريلاكس كردن بيشتر استفاده مي شود همچنين مي توان چند قطره از آنها را درون يك وان با آب گرم و يا يك ظرف آب گرم ريخت به منظور خيس كردن كمپرسهايي كه براي بدن استفاده مي شود. همچنين از لامپهاي خوشبو كننده كه هواي اتاق را معطر مي كنند نيز استفاده مي شود.

 

10-تحريك الكتريكي اعصاب ترانس كوتانئوس:

در اين روش دو جفت الكترود روي دو طرف قفسه سينه يا دو طرف ناحيه خاجي نخاعي قرار داده مي شود اين الكترودها جريان الكتريكي مداوم و حقيقي متوسطي را از يك باتري به بدن منتقل مي كنند. در خلال يك انقباض ايمپالسهاي درد توليد شده و توسط اعصاب منتقل مي شوند با استفاده از اين روش اين ايمپالسها بلوك مي شوند يعني خانم با هر انقباض دكمه كنترل را فشار داده و درد را به صورت سوزش و يا وزوز احساس مي كند و يا حتي ممكن است كه دردش كاملاً تسكين پيدا كند. استفاده از وضعيت تحريك الكتريكي اعصاب ترانس كوتانئوس هيچ خطري براي مادر و جنين ندارد و با كاهش و يا حذف نياز به آنالژزي و احساس كنترل همراه است.

 

11-Lamaze method:

روش لاماز «رواني پيشگيرانه» جدا از روش Pauloc بر مبناي
وضعيت هاي كلاسيك رشد كرده است بر طبق روش لاماز درد يك پاسخ شرطي است بنابراين خانمها مي توانند شرطي شوند نه اينكه درد را در ليبر تجربه نكنند. در روش لاماز خانمها شرطي مي شوند كه به جاي اينكه داد و فرياد كنند و كنترل درد را از دست دهند با كنترل شل كردن عضلات و الگوي تنفسي انقباضات رحمي را ضعيف جلوه دهند. اين استراتژي همچنين شامل تمركز روي يك نقطه مركزي مثل تابلوي مورد علاقه و زيبا و يا يك الگو است كه اين تمركز باعث مي شود كه راههاي عصبي مشغول شوند و به تحريك دردناك پاسخ ندهند. خانم مي آموزد كه مادامي كه يك گروه از عضلات ويژه اش را منقبض مي كند عضلات غيرگرفتار خود را شل كند او در ليبر با شل كردن عضلات غيرگرفتار مادامي كه رحمش انقباض دارد اين كار را عملي مي كند.

اگر كنترل ادامه داشته باشد باعث مي شود كه تجربه زايمان خوشايند باشد آموزش دهندگان لاماز عقيده دارند كه تنفس سينه اي ديافراگم را بالا مي برد و باعث كمتر شدن درد انقباضات رحمي مي شود به اين ترتيب كه محيط اطراف رحم را توسعه بيشتري مي دهد. الگوهاي تنفسي سينه اي مطابق با شدت Contraction ها و پيشرفت ليبر متغيرند. آموزش دهندگان همچنين سعي مي كنند كه ترس مريض را از بين ببرند كه از طريق افزايش دادن اطلاعات خانمها از عملكرد بدنشان و نوروفيزيولوژي درد اين كار را انجام مي دهند.

 

 

 

12-روش Dick-Read:

براي جايگزين كردن ترس ناشي از عدم آگاهي، در روش Dick – Read براي خانم كلاسهاي آموزش ترتيب داده و در اين كلاسها به خانم اطمينان مي دهند اطلاعاتي راجع به ليبر و زايمان به خانم مي دهند اين كلاسها شامل تمرين در سه تكنيك است؛ تمرينهاي فيزيكي براي آماده كردن بدن براي ليبر، ريلاكس كردن هوشياري و الگوهاي تنفسي.

ريلاكس كردن هوشياري باعث شل شدن پيشرونده گروهي از عضلات در تمام بدن مي شوند. بعضي از زنان بين انقباضات به خواب واقعي فرو مي روند.

الگوهاي تنفسي شامل تنفسهاي شكمي در طول ليبر است. البته تنفس سطحي در پايان مرحله اول ليبر انجام مي شود تا تنفس براي مرحله دوم ليبر نگه داشته شود. آموزش دهندگان روش Dick-Read همچنين معتقدند كه وزن عضلات شكمي باعث انقباض رحم در نتيجه باعث افزايش درد مي شود. به خانم آموزش داده مي شود كه عضلات شكمي خود را به سمت بالا فشار دهد تا رحم او در طي انقباض به سمت جلو رود، اين بالا رفتن عضلات شكمي باعث مي شود كه انقباضات رحمي ديرتر اتفاق بيافتد.

 

13-روش Bradley:

روش برادلي معمولاً «زايمان بوسيله حمايت همسر» ناميده مي شود و بر پايه مشاهداتي كه روي رفتار حيوانات ديده شده ابداع گرديده است. در اين روش تأكيد براستفاده از كنترل تنفسي و تنفس شكمي و تشويق به شل كردن عمومي بدن مي شود . شوهر نقش فعالي را در كمك كردن به خانم براي شل كردن بدن و استفاده صحيح از تكنيكهاي تنفسي را بر عهده مي گيرد. اين روش به فاكتورهاي محيطي مثل: تاريكي، تنهايي و آرامش براي بوجود آوردن يك تجربه طبيعي بسيار اهميت دارد.

 

14-تكنيكهاي شل كردن و تنفس:

روش تمركز حواس و منحرف كردن حواس از درد شكلي از مراقبت است كه براي تسكين درد مفيد است بعضي از خانمها در اتاق ليبر به اشياء مورد علاقه شان مثل يك عكس فكر مي كنند و در طي انقباضات توجه خود را متوجه آن شي ء مي كنند. روش هاي ديگر ثابت كردن توجه آنها روي بعضي از اشياء در اتاق ليبر است و در هر كدام از اين موارد با شروع انقباضات آنها روي اشياء متمركز مي شوند  تا احساس درد خود را كاهش دهند. پرستار با روش تجسم ، خانم را تشويق مي كنند كه حواس خود را روي يك منظره زيبا و يا مكاني كه در آن احساس راحتي مي كند و يا كاري كه دوست دارد انجام دهد متمركز كند. او مي تواند تخيل كند كه در باغ قدم مي زند و يا يك تنفس انرژي زاو شفابخش دارد و بدون هيچ گونه ناراحتي و فشاري تنفس مي كند. اين تكنيكها با ايجاد فيدبك شلي؛ به خانم كمك مي كند كه بيشتر از اينكه با انقباضات خود مقابله كند با آنها راه بيايد و سازگار شود. فرد حمايت كننده كه اين روش را مانيتورينگ مي كند به خانم مي گويد كه چه موقع تكنيك تنفسي را شروع كند. در يك مكانيسم فيدبك معمولي خانم و آموزگار او كلمه «آرامش» را در شروع هر انقباض و در تمام اوقاتي كه او نياز دارد تكرار مي كنند.

 

15-تكنيك تنفسي:

راههاي مختلفي براي انجام زايمان بدون  استرس كه وجود دارد كه شامل تكنيكهاي تنفسي مختلفي هستند كه شامل: تنفس پاك، تنفس آرام، تنفس گام به گام متغير، تنفس گام به گام الگويي (اصلاح شده) مي باشد.

تنفس پاك: خانم از طريق بيني آرام نفس كشيده و از دهان خارج مي كند اين نوع تنفس در ابتدا و انتهاي هر انقباض استفاده مي شود.

تنفس آرام: تقريباً 8-6 تنفس در دقيقه است تعداد آن كمتر از نصف تعداد تنفس طبيعي مي باشد.

روش انجام تكنيك: يك دم سپس مي شمارد 2،3،4/ يك بازدم و مي شمارد 2،3،4/ دم 2،3،4/ بازدم 2،3،4.

تنفس گام به گام متغير: تقريباً 32 تا 40 تنفس در دقيقه است. تعداد آن بيش از دو برابر تنفس طبيعي است.

روش انجام تكنيك: دم، بازدم/ دم، بازدم/دم، بازدم/دم، بازدم/..

روش ديگر كه بسيار متغير و سازگار است. در اين روش خانم ممكن است تركيبي از تنفس آهسته و متغير را استفاده كند. از تنفس آهسته براي شروع و پايان انقباضات استفاده كند، و از تنفس متغير براي پيكهاي بسيار قوي استفاده كند. اين تكنيك انرژي را ذخيره مي كند. خستگي را كم مي كند و خطر هيپرونتيلاسيون را كاهش مي دهد.

تنفس گام به گام الگويي: (مقدار كمي اصلاح شده است) در اين روش به تمركز بيشتري نيازاست و شامل چند نوع زير مي باشد:

a: الگوي تنفس 3 به يك:

در اين روش 3 بار متوالي دم و بازدم را انجام مي دهد؛ دم، بازدم/ دم، بازدم/دم، بازدم/.اين روش در طي انقباضات تكرار ميشود.

B: الگوي تنفسي 4 به يك:

در اين روش 4 بار متوالي دم و بازدم را انجام مي دهد و سپس يك دم را انجام مي دهد:

دم، بازدم/دم، بازدم/دم، بازدم/دم، بازدم/.

بعضي از افراد دوست دارند كه الگوي تنفسي را با آهنگ انجام دهند «آمريكايي ها» مثل تكرار عبارت من فكر مي كنم، من مي توانم/ من فكر مي كنم، من مي توانم.

يا اينكه بعضي ها دوست دارند روي الگوي هرمي كار كنند. مثلاً اينگونه بشمارند:

1:1،2:1،3:1،4:1،5:1،4:1،3:1،2:1،1:1

 

 

C: صحبت آموزش دهنده:

اين تكنيك باعث انحراف حواس خانم از درد مي شود و بدين طريق به خانم كمك مي كند كه انقباضات خود را كنترل كند. با علم به اينكه هر زايمان در جاي خود متفاوت خواهد بود و خانم نياز به اين دارد كه تكنيك تنفسي خود را با زايمان هماهنگ كند، همه تكنيكها با يك تنفس تميز كننده شروع مي شوند و با يك تنفس عميق خارج كننده پايان ميپذيرند براي كمتر كردن انقباضات معمولاً تنفس شكمي را استفاده كنيم كه تعداد تنفسهاي خانم را به نصف مي رساند و زماني كه خانم نمي تواند به مدت طولاني قدم بزند يا حرف بزند استفاده ميشود با افزايش دفعات و قدرت انقباضات خانم اغلب به يك تكنيك تركيبي نياز دارد.

در مرحله اول ليبر تكنيك تنفسي مي تواند باعث شلي عضلات شكمي شود و از اين طريق اندازه حفره شكمي را افزايش دهد اين كم شدن ناراحتي بوسيله كم شدن اصطحكاك بين رحم و ديواره شكم در طي انقباضات بوجود مي آيد.

در مرحله دوم ليبر تنفس براي افزايش فشار شكمي استفاده ميشود و از اين طريق به خروج نوزاد كمك مي كند اين همچنين مي تواند براي ريلاكس كردن عضلات پودندال براي جلوگيري از خروج سريع نوزاد نيز استفاده شود.

 

16-موزيك:

موسيقي ضبط شده و يا زنده ريتم تنفسي را آرام مي كند و در طي ليبر آرامش بيشتري ايجاد مي كند و به اين وسيله اضطراب، استرس و درد را كاهش مي دهد. خانمها بايد تشويق شوند تا موسيقي، نوار يا CD نوازنده مورد علاقه خود را همراه خود به بيمارستان يا مركز زايمان بياورند. استفاده از گوشي ممكن است اثر بخشي موزيك را بيشتر كند چون ديگر صداها را حذف مي كند. مطالعات نشان داده است كه زناني كه به امواج اقيانوس و موزيكهاي جديد گوش مي دهند نسبت به زناني كه تنها ازتكنيكهاي آرامبخشي استفاده كرده اند. بهبودي بهتري در پاسخهاي آرامبخشي شان بوجود مي آيد.

 

17-Water thrapy:

Water thrapy شامل حوضچه شنا، حمام دوش و جكوزي است كه در آنها از آب گرم استفاده مي شود. امروزه براي بيشتر تولدهاي جديد ازيك واحد شستشو (وان آب) با هواي فشرده استفاده ميشود. غوطه وري در آب با يا بدون هوا ي فشرده باعث كاهش توليد آدرنالين شده و اضطراب و ناراحتي زن را كم مي كند و با افزايش در سطح اكسي توسين واندورفين باعث تحريك Contraction هاي رحمي و كاهش احساس درد مي شود. برخورد حبابهاي آب به نيپل آنرا تحريك كرده و باعث زياد شدن اكسي توسين مي گردد اما اين مسئله باعث تحريك زياد رحم نمي شود.

جهت استفاده از حمام (وان) يا جكوزي توصيه مي شود كه در طي اكتيوفاز باشد زيرا استفاده از اين روش در طي فاز نهفته باعث كندشدن انقباضات مؤثر و گاهي متوقف شدن آنها به صورت موقتي مي شود. دماي آب بايستي 37 c يا كمتر باشد در موارد استثنائي هنگامي كه درجه حرارت آب 36.3-36.9 c بود درجه حرارت ركتال نوزاد تفاوت مهمي بين دو گروه از (زايمان در آب  و زايمان در خشكي) نداشت.

در صورتي كه اثر آب درماني در طي پروسه ليبر مناسب باشد خانم مي تواند شروع به نوشيدن مايعات كند، همراه با آداپته شدن زن با آب درماني دفع ادرار و كاهش فشار خون اتفاق مي افتد. ميزان FHR بايد توسط دستگاه داپلر، فتوسكوپ يا دستگاه مونيتور خارجي كنترل شود. استفاده از مونيتورينگ داخلي جنين در خلال آب درماني (جكوزي) كنترانديكاسيون دارد، پرده آمينون زن ممكن است سالم يا سوراخ باشد اگر سوراخ باشد مايع بايد شفاف و بدون مكونيوم باشد.

محدوديت زماني براي ماندن زن در وان وجود ندارد و اغلب زنها تشويق به ماندن در وان به مدت طولاني مي شوند چنانچه زن بايد در فواره آب درماني (جكوزي) به مدت 30-60  بماند بعد از تقريباً 2 ساعت از اثر آب درماني كه گذشت به نظر مي رسد كه انقباضات كمتر شده و نزول به طور اتفاقي يا ناگهاني متوقف مي شود.

اگر درجه حرارت زن و FHR افزايش يابد آب به تقاضاي مادر يا ماما سرد مي شود. درجه حرارت ممكن است بعد از زمان كوتاهي از دوش گرفتن كمي بالا بماند، در اين مواقع به وي بستني يا نوشيدني سرد مي دهيم.

استفاده از روش آب  درماني مي تواند باعث زياد شدن اثر ريلاكسيش شود و منجر به كاهش درد پشت و شكم زن شود در يك مطالعه كه از تاريخ 1.1.98 تا 3.9.2002 در بيمارستان Zhojmo انجام شد دو گروه از زنان به صورت تصادفي انتخاب شدند. گروه A، 70 نفر از زناني بودند كه زايمانشان در آب انجام شد و گروه 70.B نفر از زناني بودند كه به صورت روتين زايمان كردند. زنان گروه B هيچگونه كنترا انديكاسيون جهت زايمان در آب نداشتند. اين دو گروه از نظر مراحل زايماني، انجام اپي زيوتومي، هيپوتوني رحم و خونريزي مورد مقايسه قرار گرفتند.

نتايج: 98.5  درصد اززنان گروه A زايمان در آب را انجام دادند.

مرحله اول زايمان هر گروه با هم تفاوت معناداري نداشت ولي مرحله دوم زايماني گروه B طولاني تر از گروه A بود كه اين امر ناشي از اثر تسكين آب گرم بر روي گروه A بود. نوزادان متولد شده از هر دوگروه زنان اختلاف جسمي واضحي نداشتند تنها درجاتي ازسيانوز در نوزادان گروه A مشاهده شد. ميزان اپي زياتومي در زنان گروه A حدود 60% كمتر بود. از نظر خونريزي ها، رحم  هيپوتون، و عفونتها نتايج يكسان  حاصل شد.

 

نتيجه:

با توجه به روشهاي گفته شده اين طور به نظر مي رسد كه يكي از اركان مهم براي تخفيف و يا تضعيف درد، احساس آرامشي است كه خانم باردار از وضعيت موجود در خود احساس مي كند. پس اگر بتوان به هر طريقي براي خانم يك محيط و وضعيت آرامش بخش ايجاد كرد كه اضطراب و استرس او را كم كند، توانسته ايم درد او را كاهش دهيم. مثلاً حضور يك حمايت كننده مثل همسر، بالا بردن اطلاعات خانم در مورد زايمان و روند آن و يا پوزيشن هايي كه خانم در آن حالت احساس آرامش مي كند.

علاوه بر اين ما بايد كاري كنيم كه اعتماد خانم باردار به ما زياد شود و به روشي كه قرار است براي كاهش درد وي از آن استفاده كنيم اعتقاد پيدا كند. اين خود باعث تلقين در وي شده و نتيجه كار را بهبود خواهد داد. البته بعضي از روشها نيز با تغييراتي كه در بافتها، عروق و يا با ترشح بعضي مواد مثل اندورفين ها و يا با فعال نگه داشتن ساير نرونها درد را كاهش مي دهند. مثل گرما، سرما، Wather trapy و

تجربه ثابت كرده است كه در صورت امكان اگر بتوان انتخاب نوع روش را به عهده خود خانم گذاشت مي توان نتيجه بهتري گرفت چون در اين مورد خانم همكاري بيشتري خواهد كرد و علاوه بر اين خود خانم مي داند كه چه روشي براي او مناسب است مثلاً بعضي ها به موسيقي علاقه دارند و بعضي هميشه براي كاهش درد خود از گرما استفاده مي كرده اند.

نهايتاً اينكه اگر بتوانيم به جاي روشهاي دارويي، روشهاي غيردارويي را جايگزين كنيم علاوه بر اينكه عوارض دارويي را حذف كرده ايم كنترل درد را نيز بدست خود خانم داده ايم و او را در كاهش دادن درد شريك كرده ايم. با اين كار احساس مثبت بودن به خانم داده و توانايي مقابله با درد را پيدا مي كند.

 

 

 


Refrence:

1.      mathernity woman’s health care.

2   .www.htm.



 

 

ايدز و بارداري

 

مقدمه:

در سال 1981 ميلادي نوعي بيماري ناشناخته در امريكا گزارش گرديد عامل اين بيماري نوپديد كه در سال 1983 توسط محققين انستيتو پاستور فرانسه مشخص گرديد ويروس HIV و بيماري مذكور را ايدرز ناميدند موج گسترده نگران كننده اين بيماري به سرعت مرزهاي جغرافيايي را در نورديده و تمامي كشورهاي جهان را آلوده كرده است اين بيماري لا علاج و خانمانسوز كه ايدز يا بلاي قرن ناميده ميشود با سرعت غير قابل تصور به تهديد سلامت كليه جوامع پرداخته به گونه اي كه تلفات ناشي از اين بيماري تا آخر قرن حاضر بيش از تلفات وبا و طاعون در قرن نوزدهم بوده است طبق براورد هاي سازمان جهاني بهداشت تا دسامبر 2001 ميلادي حدود 63 ميليون نفر در جهان به ويروس HIV مبتلا شده اند تعداد فوت شدگان بر اثر اين عفونت بالغ بر 22ميليون نفر بوده است سرعت رشد آلودگي در آسيا چند برابر ساير قاره ها است و ايدز تا سال 2020ميلادي همچنان اولين علت مرگ خواهد بود اگر اين زن آلوده به HIV باردار شود،35%احتمال انتقال ويروس به نوزاد وآلوده شدن كودك وجود دارد هر ساله بيش از 000/700 كودك از طريق والدين خود آلودگي به HIV را دريافت مي كنند حدود 20- 15 درصد در طي مدت بارداري،50%درزمان زايمان و33%در طي دوره شيرخوارگي آلودگي را دريافت مي كنند.انتقال مادر به كودك به عنوان انتقال عمودي هم ياد

 كه ممكن است از طريق راههاي زير رخ دهد :Vertical transmission مي شود

1- قبل از تولد

2- طي زايمان

3- بعد از تولد از طريق شير مادر

استفاده از داروهاي ضد رتروويروسي يكي از عواملي هستند كه از انتقال HIV از مادر به جنين جلوگيري مي كنند.

ميزان انتقال بيماري بدون مداخله 45-25%خواهد بود وبا مداخلات اين ميزان به2%ميرسد.

 

توصيه هاي قبل از بارداري در زنان مبتلا به HIV

اگر شما يك زن مبتلا به HIV مثبت هستيد قبل از اينكه باردار شويد متخصص زناني را انتخاب كنيد كه با مراقبت HIV بيشتر آشنا باشند او مي تواند راههايي را براي حامله شدن به شما توضيح دهد كه براي همسر شما حداقل خطر را داشته باشد.همچنين مصرف سيگار ومشروبات را متوقف كنيد همه اينها ميتواند اثرات منفي روي سلامتي شما وفرزندانتان داشته باشد.ار ويتامين – اسيد فوليك و كلسيم تا موقع حامله شدن استفاده كنيد كه اين داروها ميتواند نواقص نوزادي را كاهش دهد

 

توصيه هاي حين بارداري

هر زن حامله HIV مثبت بايد براي درمان آن اقدام شودابتدا بايد تحت نظر اعضا تيم بهداشتي كه آگاه با پيشرفتهاي اخير در مورد پيشگيري از انتقال بيماري از مادر به كودك هستند،

قرارگيرندواين افراد شامل متخصص زنان –اطفال-ماماوديگرگروههاي حمايتي مي باشد.بنابراين مسئولان بهداشتي بايد قادر باشندتا بهترين انتخاب را براي شما وفرزندتان در نظر بگيرند.ممكن است كه تصور كنيد كه سلامت فرزندتان مهمترين مسئله است اما سلامت شما هم به همان ميزان مهم است شما بايد همان مراقبتهاي استاندارد موجود كه براي هر زني كه تصميم به حاملگي دارد يا هم اكنون حامله است را دريافت كنيد.

درمان براي همه زنان HIV مثبت پيشنهاد مي گردد مطالعات نشان داده درمان HIV خطر انتقال از مادر به كودك حتي براي مادران با سطوح ويروسي كم ، كاهش ميدهد.انتقال از 10% درزنان درمان نشده به كمتر ار1%در زنان درمان شده مي رسد.   

  انجمن HIV بريتانيا در مورد زنان با    CD4  بالا پيشنهاد زير را ميدهد

 1-استفاده از درمان ضد ويروسي سه گانه كوتاه مدت (   START )كه اين درمان از سه ماهه دوم از هفته 28-20 حاملگي شروع مي گردد وبعد از زايمان متوقف ميشود.

2-استفاده از AZT  تك درماني و استفاده از روش سزارين در زايمان ودر نهايت هر زماني از حاملگي با هر ميزان از CD4  بايد درمان شروع گردد ولي ميزان دارو بستگي به سطح CD4  وزمان تشخيص حاملگي دارد.

نتايج مطالعات نشان داده كه با اجراي استانداردهاي خوب مراقبتي كمترين نتايج زيان آور در زنان حامله HIV مثبت وجود داشته است.داروهاي ضد رتروويروسي در سه ماهه اول بارداري به علت ايجاد ناهنجاري در نوزاد ويا تشديد تهوع واستفراق حاملگي ،بهتر است داده نشود.

 

توصيه هنگام زايمان

براي كليه زناني كه مداركي دال بر HIV مثبت ندارند بايد تست سريع HIV (  RHIV ) جهت تشخيص HIV داده شود تا دمان سريعا صورت گيرد.در زناني كه HIV مثبت هستند در طي ليبر و هنگام زايمان داروي ضد رتروويروسي داده ميشود اگر زن حامله در ليبر هرگز داروي HIV دريافت نكرده اند چند روش براي جلوگيري از انتقال ويروس وجود دارد:

1- تزريق داخل وريدي     AZT  به مادر در طي ليبر ودادن     AZT  به نوزاد براي 6هفته اول تولد.

2-يك تك دوز دارو  viramune   به مادر در شروع ليبر وبه نوزاد در عرض 48 ساعت اول تولد.

3-رژيم تك دوز      viramune      به مادر ونوزاد به اضافه تزريق   AZT   داخل وريدي به مادرطي ليبروتا 6هفته اول تولد به نوزاد.

بلافاصله بعد از تولد نوزاد تست آزمايشگاهي براي مادر پيشنهاد مي گردد(شمارش   CD4   -سطح ويروس HIV وهموگلوبين) براي تعيين نوع HIV مادر.همچنين انجام تست تشخيصي PCR     )  polymerase  chain reaction  ) وضعيت نوزاد را سريعتر مشخص ميكند وآزمايش HIV آنتي بادي تا 18 ماهگي پاسخ دقيقي نمي دهد.

 

براي نوزادان متولد شده از مادر HIV مثبت كه قبل يا طي بارداري داروي HIV دريافت نكرده اند،مصرف AZT  در عرض 12-6 ساعت اول تولد تا 6 هفته بعد از زايمان.بعضي از پزشكان پيشنهاد مي كنند همراه با  AZT  داروهاي ضد HIV ديگري هم شروع شود بويژه اگر مادر بعنوان مقاوم به  AZT  شناخته شده باشد.

پروتكل درماني  AZT   براي جلوگيري از انتقال HIV از مادر به نوزاد:

1- مصرف  AZT 300ميليگرم دو بار در روزيا (200ميليگرم سه باردرروز)در طول حاملگي

2-تزريق داخل وريدي   AZT   به مادر  درطي ليبر با دوز اوليه2ميليگرم به كيلوگرم وادامه به صورت انفوزيون1ميليگرم به  ازاي هركيلوگرم در ساعت تا موقع زايمان

3-دادن شربت AZT   به نوزاد به ميزان 2 ميليگرم به ازاي هر كيلوگرم هر 6ساعت از 12-6 ساعت  پس از تولد تا6هفته اول زندگي(اگر نوزاد شربت را نمي تواند بخورد بايد داخل وريدي داده شود)

در ارتباط با روش زايماني مطالعات نشان داده كه مبزان انتقال HIV از مادر به كودك براي افرادي كه درمان را شروع كرده وسطح ويرال آنها كم است زايمان واژينال ودر افرادي كه سطح وبرال آنها بالاتر از1000باشد سزارين به روش غير تهاجمي (                              Bloodless  Cesarean - SECTION)كمتر ميباشد.\

 

شيردهي و HIV

HIV در شير مادر هم يافت شده است ودر زنان آلوده به HIV اگر دسترسي به شير مطمئن جايگزين داشته باشند توصيه ميشود كه به نوزادشان شير خودشان را ندهند بدون هيچ مداخله درماني،ميزان انتقال HIV از مادر به نوزاد در زنان HIV مثبتي كه فرزندشان را شير نمي دهند25-15% است ودر زنان HIV مثبتي كه فرزندشان را شير مي دهند 45-25% ميباشد .در صورتي كه مادر HIV مثبت است ،براي شيردهي به نوزاد قدم اول بايستي به جايگزيني ها فكر كند.تنها فرمول انتخاب غذاي جايگزيني براي كودك شير خوار اين است كه مادر به آب آشاميدني تميز وسالم براي حداقل 6ماه بدون مشكل داشته باشد.جايگزيني هاي ديگر شامل دسترسي به شير تبديل شده وپاستوريزه حيواني ويا شيردهي توسط زن شيرده ديگري كه سالم است مي باشد.

اگر هيچكدام از اين راهها و جايگزيني ها در دسترس،مطمئن وبا دوام نبود توصيه شده است كه مادران نوزادان شيرخوار خود را فقط براي مدت 6ماه شير بدهند اگر يك مادر آلوده بهHIV زمان طولاني تري به نوزاد خود شير بدهد خطر بيشتري كودك را تهديد خواهد كرد. نوزاداني كه به مدت 6ماه از مادر آلوده تغذيه ميشوند تنها به ميزان يك سوم اطفالي كه به مدت 2 سال تغذيه ميشوند در معرض خطر آلوده شدن به HIV قرار دارند

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

REFERENCE

 

1-Creagh،T.(2006) Pregnancy and HIV.

2-Dimitris Rigopoulos(2007).AIDS in pregnancy

3-File: /G: /                .htm.

4-File:Zistpooya zids.htm.4 october 2006

5-Florida،M.Tamburrini،E.at all.(2007). Pegnancy outcomes and antiretroviral treatment in a national cohort of pregnancy women with HIV.BJOG 114(7):896-900.

6-Ram Yogev.James P.(2006).Opportunities to prevent HIV transmission in newborns.Pediatrics Vol: 118(1):436-437

7-Read JS،Cahn P،(2007).Management of human immunodeficiency virus-infected pregnant women at latin American and Caribbean sites.Obstet Gyncol.Jun؛109(6):1358-67.

8-WWW.HIV،Pregnancy &women،s health .July(2007).Prenatal care and HIV treatment.





 

مديريت صرع قبل،حين وبعدازبارداري درزنان مصروع

نويسنده گان  1- - فاطمه مژده   (سوپروايزر آموزشي بيمارستان حضرت علي ع ) *

                 2- مريم حيدري   (كارشناس مامايي بيمارستان حضرت علي ع )

                3 -طاهره سجادي راد(كارشناس ارشد مامايي بيمارستان حضرت علي ع)

مقدمه

اغلب افراد مصروع مي توانند ازدواج كنند وفرزندان سالمي داشته باشند واززندگي فعال وپرثمري لذت ببرند.اين درحالي است كه درگذشته بعلت نگرش وبينش غلط نسبت به اين بيماري،افراد مبتلا به صرع دچار مشكلاتي در فعاليتهاي اجتماعي بخصوص ازدواج بودند.     

 تا كنون به طوردقيق تاثيرصرع،حملات تشنجي وداروهاي ضد صرع بر حاملگي شناخته نشده است ،ليكن اكثر خانمهاي مبتلا به صرع دوران بارداري طبيعي را طي كرده وزايمان بي خطري خواهند داشت.دكتر ابوالهري ميزان حملات مصروعين رادردوران حاملگي 50%بدون تغيير-20تا30%با تشديد و10تا20%همراه باكاهش تعداد حملات ذكركرده است.               

  صرع يكي از حادترين بيماريهايي است كه پزشك متخصص زنان با آن مواجه ميشود و از هر 20 نفري كه تحت مراقبتهاي كلينيكي هستند بر يك نفر از آنان اثر ميگذارد و يا حاملگي با صرع 5% كل حاملگي ها را شامل ميگردد . بيماري صرع حدود 25% خطر بدنيا آوردن بچه ناقص الخلقه را نسبت به افراد باردار ديگر كه حدود 2 تا 3% است افزايش ميدهد و اين خطر براي زنان مصروعي كه از داروهاي ضد تشنج استفاده ميكنند تا حد اكثر سه برابر افزايش پيدا ميكند ( با اين وجود 90% بچه هايي كه از زنان مصروع متولد ميشوند طبيعي و نرمال هستند ) همچنين احتمال مواجه شدن بچه هاي اين گونه زنان به مسا ئل و مشكلات بعد از تولد از قبيل تضعيف بنيه و علائم پرهيز از غذا بيشتر از نوزادان ديگر است .

 

توصيه هاي قبل از بارداري در زنان مصروع                                                        

 1- مشاوره قبل از بارداري تحت نظارت پزشك متخصص جهت برآورد سابقه خانوادگي و تشخيص نوع صرع الزامي است.                                                                     

   2- جهت آن دسته از زنان مصروعي كه به مدت 2 سال تشنج نكرده اند به مدت سه تا 6 ماه قبل از بارداري از داروهاي ضد تشنج استفاده نكنند .                                               

   3- جهت آن دسته از زنان مصروعي كه در ظرف 2 سال تشنجات آنان توسط دارو كنترل گرديده قبل از بارداري برنامه دارويي خود را از چند دارو به يك دارو تغيير دهند .             

 4- مقدار مصرف دارو براي هر زن بايد در پايين ترين حد امكان و در ضمن جلوي تشنج را بگيرد ، تجويز گردد ( هر چه ميزان مصرف داروهاي ضد تشنج افزايش يابد تعداد نقص عضو ها نيز افزايش پيدا ميكند . از حدود 3% زناني كه فقط يك دارو استفاده ميكنند تا 23% از آن هايي كه چند دارو استفاده ميكنند ، افزايش مي يابد )                                                   

 

توصيه هاي حين بارداري در زنان مصروع                                                      

 1- ميزان مصرف دارو بر حسب شرايط پزشكي زنان تنظيم گردد ( اندازه گيري ترازهاي پلاسمايي در ميزان مصرف دارو ضد تشنج كمك كننده نميباشد ولي در مواردي كه چندين داروي ضد تشنج استفاده نميشود و در جايي كه در مورد مسموميت دارويي نگراني وجود دارد و يا عدم رضايت بخش بودن دارو مورد سؤال است ميتواند مورد استفاده قرار گيرد )                    

  2- تمام زنان مصروع بايد در هفته هاي 18 تا 22 بارداري اسكن فرا صوتي شوند ( جهت تشخيص ناهنجاري ها ) ناهنجاري هاي نوزاد شامل نقص مجراي عصبي – ناهنجاري قلبي – شيوع بيماري هاي روده اي – نقص عضو در سيستم كليوي و نواقص خفيف تر ( پاهاي كج و كوتاه – خالهاي سياه و ماه گرفتگي – چروك هاي ممتد روي پلك ها )               

3-درزناني كه دردوران بارداري تشنجهاي طولاني دارند بايد مانند زنان غير باردار مداوا گردند (مداواي پيشنهادي شامل 10تا20ميليگرم ديازپام كه اولين بار 10ميليگرم تزريق شده ودر صورت نياز 2ميليگرم به 2ميليگرم به آن افزوده ميشود)ودر صورتيكه نياز باشد ميتوان از فني توئين به ميزان 15ميليگرم به ازاي هر كيلوگرم وزن بدن به ميزاني كه متجاوز بر50ميليگرم در دقيقه نباشد،استفاده گردد.در صورتيكه دسترسي به سياهرگ دشوار باشد ميتوان آنرا ازطريق مقعد وارد كرد.                                                                                                   

 4-جهت جلوگيري از نواقص عصبي در نوزاد به مدت 12هفته بعد از بارداري به ميزان5 ميليگرم اسيد فوليك در روز مصرف نمايند.                                                           

  5-جهت جلوگيري از خونريزي درنوزادان مادران مصروعي كه دردوران بارداري از داروهاي ضد تشنج استفاده مي كنند ازهفته 36بارداري تا هنگام زايمان 20ميليگرم ويتامين كا به صورت روزانه مصرف نمايند وهمچنين لازم است 1ميليگرم ويتامين كا بصورت عضلاني بلافاصله پس از تولد به نوزاد تزريق گردد.

6- جهت جلو گيري از زايمان پيش از موعد درمان استروئيدي به ميزان 48 ميلي گرم بتامتازون در برنامه دارويي گنجانده شود ( هر 12 ساعت 24 ميلي گرم تزريق شود

 

 

توصيه هاي هنگام زايمان در زنان مصروع                                                         

1- مناسبترين مكان براي فارغ شدن زنان مصروع زايشگاه هايي هستند كه مجهز به واحد مامايي و مشاوره ميباشند .                                                                                 2- زنان مصروع مطمئن باشند كه اغلب آنان وضع حمل طبيعي دارند .                         

  3- برنامه دارويي ضد صرع در طول درد زايمان بايد ادامه يابد .                                 

 4- حدود 1 تا 2% زنان در طول درد زايمان دچار تشنج ميشوند كه داروي مناسب تزريق ديازپام به ميزان 10 تا 20 ميلي گرم در سياهرگ ميباشد ( 10 ميلي گرم اول و 2 ميلي گرم به دفعات تدريجي در صورت نياز )                                                                        5- در صورت تشنجات مكرر به علت اينكه نوزاد در معرض خطر كمبود اكسيژن قرار ميگيرد لازم است به غير از استفاده از ديازپام از اكسيژن استفاده شود و همچنين ميتوانيم با تزريق 18 ميلي گرم فني توئين بيمار به بخش سزارين منتقل نمائيم .

 

توصيه هاي بعد از زايمان در زنان مصروع

1- كليه زنان مصروع جهت شيردهي به نوزاد بايد مورد حمايت و تشويق قرار گيرند ( اكثر داروهاي ضد تشنج در شير مادر دفع ميشود اما غلظت آن در شير نسبت به پلاسماي مادر كمتر  است داروهايي مانند والپرات 1/0 ، فني توئين 19/0 ، فنو باربيتال 36/0 و كار بامازپين 41/0 در شير مادر گزارش شده است .                                             

2- كليه زنان مصروع بايد از خواب مناسب بهره مند شوند زيرا بي خوابي شرايط را براي ايجاد تشنج مهيا ميكند ( جهت جلوگيري از بيخوابي مادر در شبها بهتر است شير دوشيده شده توسط پدر داده شود )                 

3- جهت جلوگيري از بارداري بهترين روش استفاده از اي يو دي ميباشد ( با توجه به اينكه داروهاي ضد صرع متابوليسم استروئيد هاي ضد بارداري را افزايش ميدهد بهتر است روش جلوگيري از حاملگي براي هر فرد مصروع با مشورت پزشك انجام گيرد )

 

بحث و نتيجه گيري

زنان بار دار مصروع از جمله پر خطر ترين بارداران هستند زيرا از طرفي مصرف داروهاي ضد صرع در آن ها عوارض خواص خود را دارند و از طرف ديگر عدم كنترل تشنج و وقوع آن در حين حاملگي عوارض وخيم براي مادر و جنين دارد ولي در حال حاضر بر كسي پوشيده نيست كه داروهاي ضد صرع در طول حاملگي بايد ادا مه يابد و براي اين كار مطمئن ترين روش استفاده از تك درماني و با دوزاژ حد اقل ميباشدبنابرين بهتر است قبل از آن كه فرد مبتلا به صرع باردار شود تحت نظر پزشك متخصص داروي مصرفي را به دارويي كه كم خطر است تبديل كند كه البته اين كار حساس بوده و بايد به آهستگي و با صبر و حوصله انجام پذيرد .

همچنين مصرف فولات ها در كاهش اثرات احتمالي و ناهنجاري هاي عصبي و مصرف ويتامين كا در جلوگيري از خونريزي در نوزاد توصيه ميگرددد كه با اين اقدامات ميتوانيم از عوارض احتمالي زيان بار داروهاي ضد صرع بر روي جنين جلوگيري به عمل آوريم .

 

 

 

 

Reference:

 

1- Scottish  Guidelhnes  and  audit  project  (1999) “the management of pregnancy in women with epilepsy”.

 

2- www. Hidden-see.blogfa.com

 

3- www.irib.com/health/htm/epilepsia.



 

بررسي دانش و نگرش  زنان باردار شكم اول در ارتباط باروش زايماني

 

 

بيان مسئله پژوهش

 

همانطور كه مي دانيم زايمان طبيعي بهترين روش زايماني است.متاسفانه جامعه كنوني با افزايش بي رويه سزارينهاي بدون دليل چه با نظر پزشك و چه بنا به تقاضاي بيمار روبرو شده است.سزارين هم اكنون شايعترين عمل جراحي است و علل چهار برابر شدن ميزان عمل سزارين در دو دهه اخير به طور كامل مشخص نيست.در سال 1989 ميزان سزارين در امريكا 5 برابر (8/23%) و در كانادا 4 برابر بوده است(3/18%).شيوع سزارين در ايران 82/6% گزارش شده بود كه با توجه به روند رو به روشد آن در سال 1366 به4/9% رسيده و در يكي از بيمارستانهاي لرستان آمار سزارين در سال 1378 و1379 به ترتيب 3/32 و8/34درصد گزارش شده است.در بيمارستان حضرت علي (ع) كرج در سال 1379 – 1380-1381 شيوع سزارين به ترتيب 53%-62%-60% بوده است .بنا بر اين ما در ميان كشورهاي پيشرفته بالاترين ميزان سزارين را دارا هستيم.

هدف نهايي علم مامايي به پايان رساندن حاملگي ها با توجه به تامين سلامت مادر و نوزاد است ؛ زيرا حفظ سلامت اين دو موجود معيار حفظ سلامت جامعه محسوب خواهد شد.لذا همواره سعي بر آن است كه دخالت هاي پزشكي در روند زايمان طبيعي به نفع مادر و نوزاد به انجام رسد. در مامايي مدرن سزارين زماني كاربرد مييابد كه زايمان طبيعي با وسايل كمكي براي مادرو نوزاد يا هر دو مضر باشد.گر چه سزارين در بسياري از موارد نجات دهنده جان مادر وجنين او مي باشد؛ليكن امروزه پس از گذشت ساليان متمادي با مشكلات و عوارض ناشي از اين روش زايماني بيش از پيش روشن شده است. عوارضي از قبيل تب كه در زايمان طبيعي 4% در مقابل سزارين كه 25% مي باشد . شيوع عفونت رحمي در زايمان طبيعي 2 تا 3% در مقابل سزارين 13 تا 17% است.همچنين ميزان مرگ ومير مادر كه يك  عارضه غير شايع بوده در سزارين بشتر از زايمان طبيعي مي باشد . در سال 1990 خطر نسبي مرگ و مير مادران در اثر انجام سزارين 7 برابر زايمان طبيعي گزارش شده است. همچنين سزارين فرصت و مجال ارتباط هر چه سريعتر مادر و نوزاد ؛ تغذيه با شير مادر و برقرارسازي ارتباط خانوادگي را به تاخير مي اندازد.

اكثر مطالعات نشان داده اند كه درصد زيادي از سزارينها انجام شده غير ضروري بوده  اند و تعيين علل انجام سزارين و انتشار عمومي آمار آن مي تواند براي محققين در تعيين استراتژي هاي موثر در كاهش سزارين كمك كننده باشد. بيشترين دليل ان فقدان آگاهي از عوارض سزارين و ترس از درد و نگرش منفي از زايمان طبيعي و همچنين نسبت دادن به شايعات و عوارض نادرست به زايمان طبيعي و ترويج سزارين از علل مهم روي آوردن زنان به سزارين است.با توجه به اهميت نقش بهداشت در سلامت مادر و نوزاد بايد در جهت اعتلاي سطح فرهنگ و آموزش زنان باردار بكوشيم باشد تا مادران با انتخاب صحيح روش زايمان علاوه برتولد نوزادي سالم؛از سلامتي جسمي و رواني كامل نيز بر خوردار بوده تا در انجام وظايف مادري موفق باشند.

بنابر اين پژوهشگردرصدد آن است كه آگاهي و نگرش زنان بارداررا نسبت به روش زايماني بسنجد تا بتواند برنامه ريزي صحيح در ارتباط با آموزش و ترويج زايمان طبيعي ارائه نمايد.

 

 

 

 

هدف كلي

 

تعيين دانش و نگرش زنان باردار شكم اول در ارتباط با روش زايماني

 

 

 

اهداف ويژه

 

1- تعيين دانش زنان باردار شكم اول در ارتباط با روش زايماني

 

2-تعيين نگرش زنان باردار شكم اول در ارتباط با روش زايماني

 

3- تعيين ارتباط بين دانش و نگرش زنان باردار شكم اول در ارتباط با روش زايماني

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مواد و روشها

 

اين روش يك مطالعه توصيفي است كه در طي 4 ماه از 100 خانم شكم اول كه در سه ماهه سوم بارداري بوده اند از در مانگاه حضرت علي (ع) به صورت تصادفي نمونه گيري بعمل آمد.پرسشنامه مشتمل بر 32 سؤال كه 8 سؤال از مشخصات فردي- 8سؤال ازآگاهي و 16 سؤال مربوط به نگرش زنان نسبت به روش زايماني تهيه شده است.امتيازات آگاهي؛ نمره 2-0 (ضعيف) نمره 5-3 (متوسط) نمره8-6 (خوب) در نظر گرفته شده است همچنين امتيازات سؤالات نگرشي كه از كاملا" موافقم تا كاملا" مخالفم از نمره 4 تا 1 دسته بندي شده و جمع امتيازات 64 مي باشد و نمره كمتر از 25 نگرش منفي و 50-25 نگرش خنثي و بيشتراز 50 نگرش مثبت در نظر گرفته شده است.از آمار توصيفي و استنباطي در تجزيه و تحليل داده ها استفاده شده است.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

جدول شماره 1: توزيع فراواني مطلق و نسبي واحدهاي مورد پژوهش بر حسب سن

 

درصد

تعداد

سن

27

27

19-15

44

44

24-20

24

24

29-25

5

5

34-30

100

100

جمع

 

 

 

 

 

 

 

جدول شماره 1: بيانگر آن است كه اكثريت واحدهاي مورد پژوهش سن 24-20 را دارا مي باشند.

 

 

 

 

 

 

جدول شماره 2: توزيع فراواني مطلق و نسبي واحدهاي مورد پژوهش بر حسب وضعيت تحصيلي

 

درصد

تعداد

وضعيت تحصيلي

4

4

بي سواد

31

31

خواندن و نوشتن

26

26

سيكل

33

33

ديپلم

6

6

بالاتر از ديپلم

100

100

جمع

 

 

 

 

 

 

 

 

 

جدول شماره2:نشان مي دهد كه اكثريت واحدهاي مورد پژوهش داراي تحصيلات ديپلم مي باشند.

 

 

 

 

جدول شماره3: توزيع فراواني مطلق و نسبي واحدهاي مورد پژوهش بر حسب شغل

 

درصد

تعداد

شغل

95

95

خانه دار

5

5

شاغل

100

100

جمع

 

 

 

 

 

 

جدول شماره 3: نماينگر آن است كه اكثريت واحدها ي مورد پژوهش خانه دار هستند.

 

 

 

 

 

 

 

 

جدول شماره 4:توزيع فراواني مطلق و نسبي واحدهاي مورد پژوهش بر حسب در آمد

 

درصد

تعداد

درآمد

-

-

ثروتمند

19

19

در آمد خوب

66

66

درآمد متوسط

15

15

كم در آمد

100

100

جمع

 

جدول شماره 4: نشان ميدهد كه بيشتر واحدهاي مورد پژوهش از درآمد متوسط بر خوردار هستند.

 

 

 

 

جدول شماره 5: توزيع فراواني مطلق و نسبي واحدهاي مورد پژوهش بر حسب محل سكونت.

 

درصد

تعداد

محل سكونت

79

79

كرج

21

21

اطراف كرج

100

100

جمع

 

جدول شماره 5: نشانگر آن است كه اكثريت واحدهاي مورد پژوهش ساكن كرج هستند.

 

 

 

 

 

 

 

 

جدول شماره 6: توزيع فراواني مطلق و نسبي واحدهاي مورد پژوهش بر حسب نوع زايمان در خانواده.

 

درصد

تعداد

نوع زايمان در خانواده

81

81

زايمان طبيعي

19

19

سزارين

100

100

جمع

 

 

جدول شماره 6: بيانگر آن است كه زايمان طبيعي در اكثريت خانواده هاي مورد پژوهش رواج داشته است.

 

 

 

 

 

جدول شماره 7: توزيع فراواني مطلق و نسبي واحدهاي مورد پژوهش برحسب انتخاب روش زايماني

 

 

 

 

 

 

 

 

 

جدول شماره 7: بيانگر آن است كه اكثريت واحدها زايمان طبيعي را انتخاب كرده اند.

 

 

 

 

 

 

جدول شماره 8: توزيع فراواني مطلق و نسبي واحدهاي مورد پژوهش بر حسب  عوارض زايماني.

 

درصد

تعداد

انتخاب روش زايمان

56

56

زايمان طبيعي

22

22

سزارين

22

22

نظري ندارم

100

100

جمع

 

درصد

تعداد

عوارض زايماني

16

16

بلي

84

84

خير

100

100

جمع

 

 

 

 

 

 

 

جدول شماره 8:  نماينگر آن است كه اكثريت واحدهاي مورد پژوهش عوارض زايماني در خانواده آنان وجود نداشته است.

 

 

 

جدول شماره 9: توزيع فراواني مطلق و نسبي واحدهاي مورد پژوهش بر حسب دانش

 

درصد

تعداد

دانش

10

10

ضعيف(2-0)

71

71

متوسط(5-3)

19

19

خوب(8-6)

100

100

جمع

 

جدول شماره 9 : بيانگر آن است كه دانش اكثريت واحدها در مورد زايمان طبيعي در حد متوسط بوده است.

 

 

 

جدول شماره 10: : توزيع فراواني مطلق و نسبي واحدهاي مورد پژوهش بر حسب نحوه پاسخگويي به سؤالات مربوط به سنجش دانش.

 

جمع

غلط

صحيح

سؤالات

 

درصد

تعداد

درصد

تعداد

100

22

22

78

78

1

100

45

45

55

55

2

100

57

57

43

43

3

100

65

65

35

35

4

100

80

80

20

20

5

100

11

11

89

89

6

100

79

79

21

21

7

100

33

33

67

67

8

جدول شماره 10: بيانگر آن است كه اكثريت نمونه ها به سؤال 6(در كداميك از روش زايماني مادر بعد از زايمان بهبودي خود را زودتر بدست مي آورد) جواب صحيح دادند و كمترين پاسخ صحيح مربوط به سؤال 5 مي باشد(در كداميك از روش زايماني مرگ و مير مادر بالاتر است).

 

 

 

 

 

 

جدول شماره 11: توزيع فراواني مطلق و نسبي واحدهاي مورد پژوهش بر حسب نوع نگرش.

 

 

درصد

تعداد

نوع نگرش

-

-

منفي(كمتر از 25)

87

87

خنثي(50-25)

13

13

مثبت(بشتراز50)

100

100

جمع

 

 

جدول شماره 11: نشان مي دهد كه اكثريت واحدهاي مورد پژوهش در مورد زايمان طبيعي نگرش خنثي داشته اند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

جدول شماره 12: توزيع فراواني مطلق و نسبي واحدهاي مورد پژوهش بر حسب نحوه پاسخگويي به گويه هاي مربوط به سنجش نگرش.

 

جمع

كاملا"مخالفم

مخالفم

موافقم

كاملا" موافقم

نگرش

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

100

100

2

2

27

27

44

44

27

27

1

100

100

5

5

40

40

41

41

14

14

2

100

100

6

6

26

26

37

37

31

31

3

100

100

5

5

24

24

35

35

36

36

4

100

100

6

6

19

19

41

41

34

34

5

100

100

6

6

58

58

18

18

18

18

6

100

100

5

5

30

30

39

39

26

26

7

100

100

34

34

48

48

11

11

7

7

8

100

100

22

22

51

51

17

17

10

10

9

100

100

9

9

45

45

31

31

15

15

10

100

100

6

6

32

32

45

45

17

17

11

100

100

17

17

45

45

30

30

8

8

12

100

100

1

1

25

25

50

50

24

24

13

100

100

3

3

25

25

43

43

29

29

14

100

100

1

1

22

22

49

49

28

28

15

100

100

5

5

30

30

44

44

21

21

16

 

 

جدول شماره 12: نشان دهنده آن است كه اكثريت واحدهاي مورد پژوهش با گويه 4(زايمان طبيعي نسبت به سزارين موجب موفقيت در شيردهي مي شود)كاملا" موافق و با گويه 6(زايمان طبيعي نسبت به سزارين مادر مراقبت بيشتري در بيمارستان دريافت مي كند)مخالف بوده اند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

جدول شماره 13: توزيع فراواني مطلق و نسبي واحدهاي مورد پژوهش بر حسب دانش و نگرش آنان.

 

 

جمع

خوب(8-6)

متوسط(5-3)

ضعيف(2-0)

 

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

-

-

-

-

-

-

-

-

منفي(كمتراز25)

100

85

21

18

67

57

12

10

خنثي(50-25)

100

15

7

2

93

13

-

-

مثبت(بشتراز50)

100

100

19

19

71

71

10

10

جمع

 

 

جدول شماره 13: بيانگر آن است ؛57 نفر از افراد دانش متوسط ولي نگرش آنان نسبت به زايمان طبيعي خنثي بوده است و نظر خاصي نداشتند و هيج كس نگرش منفي نسبت به زايمان طبيعي نداشته است.

با استفاده از آزمون   X   ارتباط معني داري بين دانش و نگرش ديده نشده است.

 

                                                                                                    X=2/91                        df=2                                          

 

 

 

 

 

 

 

 

 

يافته هاي پژوهش:

44% افراد در گروه سني 24-20 سال قرار داشته و 95% خانه دار - 79%محل سكونت كرج -33% تحصيلات ديپلم- 66%درآمد متوسط داشته اند و 81% اين افراد زايمان طبيعي در خانواده شان رواج داشته و عوارضي را هم مشاهده نكرده اند . 56% واحدهاي مورد پژوهش ما زايمان طبيعي و 22% سزارين را انتخاب كرده اند و 22% نظر خاصي نداشته اند. 71% افراد آگاهي آنان در حد متوسط و 87% واحدهاي مورد پژوهش نگرش خنثي داشته و ارتباط معني داري بين آگاهي و نگرش ديده نشده است

 

    بحث

يافته هاي اين پژوهش نشان مي دهد كه آگاهي زنان باردار نسبت به زايمان طبيعي در حد متوسط است. طبق پژوهش خانم بختياري هم آگاهي زنان باردار نسبت به زايمان طبيعي در حد ضعيف تا متوسط گزارش شده است و فقط 5% افراد آگاهي مناسبي داشتند

در ارتباط با سؤال 1 آگاهي: كداميك از روش زايماني هزينه بيشتري مي برد 78% افراد جواب درست دادند و گفتند سزارين هزينه بيشتري دارد و همه مي دانيم كه هزينه سزارين بيشتر از زايمان طبيعي مي باشد و آگاهي افراد در اين زمينه بالا است.

در ارتباط با سؤال 4و5و7 كه به ترتيب در ارتباط با ميزان خونريزي-مرگ و ميرمادر و نوزاد و عفونت بعد از زايمان در كدام روش زايماني بيشتر است ؛آگاهي افراد پائين بوده كه به ترتيب 35%-20%-21%- با توجه به مقاله بيان حقايق در باره سزارين كه ميزان عفونت بعداز سزارين را 10-5 برابر زايمان طبيعي گزارش نموده و همچنين ميزان خونريزي-انتقال خون-صدمه به سابر ارگانها-مشكلات بيهوشي – سايكولوژيك و مرگومير مادر و نوزاد را 4-2 برابر زايمان طبيعي بيان نموده است .بنابر اين لازم است در ارتباط با عوارض سزارين به مادران جهت افزايش آگاهي آنان آموزش بيشتر داده شود تا راغب به زايمان طبيعي باشند.

در ارتباط با سؤالات نگرش مادران نسبت به روش زايماني 87%نگرش خنثي و فقط 13% نگرش مثبت به زايمان طبيعي داشته اند و اين نگرش خنثي نشان مي دهد كه مادران خودشان نمي دانند كدام روش زايماني مناسبتر است و اين نشأت گرفته از آگاهي كم آنان مي باشد

در ارتباط با سؤال 3و4 نگرش:" زايمان طبيعي نسبت به سزارين وابستگي مادر به نوزاد و موفقيت اودر شيردهي بيشتر است". نگرش واحدهاي مورد پژوهش در اين زمينه به ترتيب 68% و 71% در حد موافق بوده است و در تأئيد اين مطلب در مقاله بيان حقايق در باره سزارين گفته شده كه سزارين فرصت و مجال هر چه سريعتر مادر و نوزاد تازه متولد شده ؛ تغذيه با شير مادر و برقراري ارتباط خانوادگي را به تأخير مي اندازد

در ارتباط با سؤال" عوارض زايمان طبيعي نسبت به سزارين كمتر است". 74% در حد كاملا" موافق بودند و در تأئيد اين گزارش ويليامز بيان مي دارد عوارض سزارين مثل خونريزي- عفونت جراحي و .... بشتر از زايمان طبيعي است و همچنين در پژوهش دكتر اردخاني 80% واحدهاي مورد پژوهش عقيده داشتند كه عارضه زايمان طبيعي كمتر از سزارين است

در ارتباط با سؤال 10 پرسشنامه"بشتر كساني كه سزارين شده اند در حاملگي بعدي از اين كار پشيمان شده اند" 54% افراد مخالف اين مطلب بوده اند . در تأئيد اين مطلب در مقاله بيان حقايق در باره سزارين در سال 1989؛5/81% زنان امريكايي كه سابقه سزارين داشته اند جهت زايمان بعدي سزارين را انتخاب نموده اند و مشتاق زايمان طبيعي نبوده اند.

در ارتباط با سؤال 11: "زايمان طبيعي نسبت به سزارين موجب شل شدن دستگاه تناسلي زنان مي گردد". 62% موافق اين مطلب بوده اند و در تحقيق خانم بختياري 81% افراد از معايب زايمان طبيعي را شل شدن دستگاه تناسلي در زنان مي دانستند و در مقاله اي ديگر دلايل مطرح شده جهت سزارين را امكان بي اختياري ادرار- صدمه به اسفنكتر و به مخاطره افتادن فعاليت جنسي در زايمان طبيعي مي دانستند.

در هر صورت در اين پژوهش داشتن آگاهي متوسط و نگرش خنثي نشان دهنده شك و دودلي افراد در انتخاب روش زايماني است و لازم است برنامه ريزي جدي جهت افزايش آگاهي و تغيير نگرش صورت گيرد و از راههاي پيشنهادي جهت كاهش تمايل زنان به سزارين آموزش صحيح و همه جانبه به خانمها و افراد جامعه در مورد مزاياي زايمان طبيعي مي باشد زيرا طبق تحقيقات خانم بختياري 72% زنان مرگ و مير زاينان طبيعي را بيشتر از سزارين و 64% عفونت بعد از زايمان طبيعي را بشتر از سزارين و 75% مزاياي سزارين را تولد كودك با هوش و 81% معايب زايمان طبيعي را شل شدن دستگاه تناسلي زنان مي دانستند و همه اين موارد بيانگر آن است كه آگاهي افراد نسبت به مزاياي زايمان طبيعي اندك است.

 

نتايج:

در اين پژوهش داشتن آگاهي متوسط و نگرش خنثي نشان دهنده آن است كه واحدهاي مورد پژوهش هنوز اين اعتقاد و باور را نداشته كه زايمان طبيعي بهتر از سزارين مي باشد و لازم است برنامه ريزي جدي جهت اقزايش آگاهي و تغيير نگرش از طريق آموزش صحيح و همه جانبه به خانمها و افراد جامعه در ارتباط با مزاياي زايمان طبيعي و عوارض سزارين داده شود.

 

 

 

 

 

منابع فارسي

 

1- بختياري ؛افسانه.1380؛ بررسي دانش و نگرش زنان باردار نسبت به زايمان طبيعي. فصلنامه دانشگاه علوم پزشكي بابل.

 

2-لطفيان؛ زيبا .1381؛علل انجام سزارين و مطابقت معيارهاي لزوم و انجام آن با شواهد علمي؛فصلنامه دانشگاه علوم پزشكي ايران ؛ شماره پانزدهم ؛صفحات 73-71.

 

3- نقيبي؛ خسرو.1380؛ زايمان بي درد يا سزارين؛ اصفهان؛فرهنگ مردم.

 

4- ويليامز. بارداري و زايمان. نسرين بزاز بنايي. تهران:تيمورزاده.1381.                            

 

 

 

 

Reference:

 

1-Bretelle,F.at all.(2000). Vaginal birth following two previous cesarean section. Available:www.elsevier.cim/ejogrb.accessed.obstetrices& Gynecology.94(2001),23-26.

 

2- child birth(1995-1998).fact sheet.cesarean.

 birth-org.htm.    www.child

 

 

3- costa,de, 1999 . cesarean section: amatter of    170:572-3.www.mja.htm.Accessed   choice:

 

 4- Murphy and at all 2001. early maternal and neonatal morbidity associated with operative delivery in second stage of labor.

.www.lancet.Accessed.October 13,1203-7.

 



چكيده

ضرورت بررسي سقط جنايي و قانون در اديان و جوامع مختلف

نويسنده:فاطمه مژده سوپروايزرآموزشي بيمارستان حضرت علي (ع)

مقدمه

ساليانه زندگي و سلامت ميليونها انسان به علت پايان بخشيدن به حاملگي هاي ناخواسته در معرض خطر قرار مي گيرد در اين ميان اعداد و ارقام مرگ مادراني كه در تنگناي پذيرش يا عدم پذيرش بارداري ناخواسته قرار مي گيرند و مبادرت به سقط خطرناك مي كنند قابل توجه است. طبق آمار جهاني سالانه 75 ميليون بارداري ناخواسته در دنيا پيش مي ايد كه از بين اين؛  45 ميليون نفر آن تصميم مي گيرند كه مادر نشوند و اقدام به سقط جنين خود مي كنند . طبق اين آمار سالانه در جهان حدود 585 هزار زن به دليل عوارض حاملگي جان خود را از دست مي دهند كه از اين تعداد 20 % آن به دليل سقط هاي غير قانوني است . بنابر اين گزارش بالاترين آمار و ارقام سقط هاي غير ايمن از جوامع در حال توسعه به ويژه جوامعي با منع و محدوديت قانوني بيشتر؛ از مشكلات عمده سلامت باروري زنان است.

سقط در اديان مختلف

  سقط جنين از گذشته هاي دور به دلايل مختلف و با توجه به شرايط زماني و مكاني رواج داشته است گاهي اوقات اين مسئله كاملأ مشروع بوده و در مقاطع ديگر با مرتكبين به شدت برخورد مي شده است. در ميان اقوام قديم؛ فلاسفه يونان؛ از جمله كساني بودند كه با سقط جنين مخالفتي نداشتند. افلاطون؛ارسطو و سقراط نه تنها با اين كار مخالف نبودند بلكه با شرايطي آن را مجاز مي دانستند. در ايران قديم مذهب اصلي ايرانيان كه از تعليمات زرتشت سرچشمه مي گرفت سقط جنين را اكيدأ ممنوع اعلام كرده بود.دين يهود به موجب آنچه در تورات آمده سقط جنين و جلوگيري از بارداري را گناه مي دانست. دين مسيح هم سقط جنين و محدوديت اولاد را ممنوع مي داند ولي بعضي از مسيحي ها عقيده دارند كه در باره جنين بايد قائل به تفكيك شد اين گروه مانند فلاسفه يونان ؛سقط جنين را قبل از پيدايش آثار حيات مجاز مي دانند ولي اكثريت آنان به خصوص كاتوليك ها نسبت به اين موضوع بسيار سخت گير هستند و سقط جنين را در هيچ موردي مجاز نمي دانند. حكم سقط جنين عمدي از ديدگاه اهل سنت مانند شيعه با مرحله بندي دوره زندگي جنيني؛قبل از دميدن روح و پس ار آن مورد بررسي قرار مي گيرد و اكثر فقهاي شيعه بر اين نظرند كه سقط جنين پس از دميده شدن روح حرام است اعم از اينكه براي مادر خطر داشته باشد اما سقط جنين پيش از دميده شدن روح در صورتي كه خطر جاني براي مادر داشته باشد جايز است.

نتيجه گيري

  فوت حدود 80 هزار زن در سال به دنبال سقط هاي غير قانوني يك واقعيت اجتماعي است كه تاكنون براي آن راه حل مناسبي انديشيده نشده است و نحوه برخورد جوامع مختلف با اين نوع سقط ها بسيار متفاوت است. لذا ضرورت بررسي اين موضوع بيشتر نشان داده مي شود.

 

 

آدرس مكاتبه : كرج خيابان چالوس _ روبروي باغ درياني _ بيمارستان حضرت علي (ع) تلفن تماس 2227609 

 

پست الكترونيك : nmojdeh@yahoo.com

مقدمه

 

 

سقط جنين به خاتمه دادن عمدي يا غير عمدي بارداري قبل از اينكه جنين قادر به ادامه حيات در خارج از بدن مادر باشد ؛ اطلاق مي شود. پزشكان سقط جنين را به سه دسته كلي تقسيم كردند "سقط جنين خودبخودي" به علت بيماري مادر يا جنين؛ سقط علي رغم خواست ميل زن و شوهر بدون اينكه هيچ كس دخالتي داشته باشد؛اتفاق مي افتد و در اين نوع سقط هيچ مسئوليتي متوجه پدر ومادر نيست.دسته دوم "سقط درماني" است كه در اين نوع قطع حاملگي به نوعي به سلامت مادر كمك مي كند و اين كار توسط پزشك با هدف درمان انجام مي شود. و دسته آخر كه بسيار بحث انگيز و حساس است به عنوان سقط جنايي مي شناسيد كه در اين نوع سقط عمدا" خواسته مي شود كه حاملگي پايان يابد كه نحوه برخورد جوامع به آن متفاوت است.  (1)

سقط جنين همواره تحت الشعاع عوامل متعددي نظير شرع ؛ عرف ؛سنت؛ قانون و اخلاق مي باشد و از عوامل رواني ؛ اجتماعي و زيستي زيادي نيز تاثير مي پذيرد. سقط نه تنها معضلي بهداشتي است و با بر جاگذاردن عوارض زياد؛هزينه هاي گزافي را نيز بر جامعه تحميل مي كند بلكه به عنوان معضلي اجتماعي در تمامي جوامع تلقي مي گردد؛ به طوري كه در نهايت سلامت خانواده و جامعه را با مشكل مواجه مي نمايد.تعداد اولاد؛ جنسيت؛ اختلافات خانوادگي؛ حاملگي هاي مكرر و ناخواسته؛ ارتباطات جنسي نامشروع؛ عدم آموزش و آگاهي دقيق از روشهاي كنترل بارداري و جلوگيري از حاملگي هاي ناخواسته به همراه محدوديت هاي فوق الاشاره؛ زمينه مساعدي را جهت انجام سقط هاي غير بهداشتي فراهم مي نمايد.سقط هاي غير بهداشتي علاوه بر افزايش مرگ و مير مادران؛ هزينه زيادي را بر جامعه و بهداشت عمومي تحميل مي سازد. بيشترين عوارض سقط هاي القايي و غير بهداشتي شامل سقط هاي ناقص- عفونت – خونريزي شديد- پارگي و صدمات بافت هاي داخل لگني؛ شامل سوراخ شدن و يا پارگي رحم مي باشد. خطرات بلند مدت اينگونه سقط ها شامل؛ حاملگي خارج رحمي – التهاب مزمن – عفونت هاي لگني – اختلا لات كليوي و ناباروري ثانويه است. درمان هاي مربوط به سقط القايي و غير بهداشتي غالبا" با طيف وسيعي از عوارض همراه بوده و نهايتا" در اكثر موارد موجب بستري شدن در بيمارستان و صرف هزينه هاي متنوع درمان و دارو وصرف وقت پرسنل بيمارستان مي شود.طبق آمار wHo از هر 8 مورد مرگ و مير مادري يك مورد ناشي از سقط هاي غير بهداشتي است و در برخي از مناطق جهان اين ميزان تا 25% و يا حتي بيشتر گزارش گرديده است. ترس و واهمه بسياري از زنان از دريافت خدمات درمان؛ متعاقب بروز عوارض پس از سقط غير بهداشتي جنين به طور چشمگيري موجب افزايش مرگ ومير مادران در بعضي جوامع گرديده است  افزون بر اين محدوديت هاي قانوني سقط جنين به طور چشمگيري بر افزايش سقط هاي غير بهداشتي و مرگ و مير هاي مادري ناشي از اين سقط ها به ويژه در كشورهاي در حال توسعه تاثير گذاشته است به طوري كه از هر 250 مورد سقط غير بهداشتي در جوامع در حال توسعه يك مورد مرگ مادر در سنين باروري (44-15 سال) گزارش مي گردد حال انكه اين ميزان در جوامع پيشرفته بسيار كمتر و از هر 3700 مورد سقط يك مورد منجر به مرگ مي گردد.

قابل توجه است كه بدانيم بالاترين ميزان آمار مرگ ومير ناشي از سقط هاي غير بهداشتي در سالهاي اخير (2000- 1995) در سراسر جهان به جنوب مركزي آسيا تعلق دارد كه ايران نيز در اين منطقه واقع شده است. بر اساس آمار تخميني ارائه شده توسط وزارت بهداشت ؛ درمان و آموزش پزشكي ساليانه 80 هزار سقط ( بيش از 200 مورد در هر روز) در ايران انجام مي پذيرد هر چند كه هيچگونه گزارش دقيقي از ميزان مرگ ومير مادران و بيماري هاي ناشي از سقط هاي غير بهداشتي در دست نيست

در روماني نيز در سال 1996 با افزايش فشارها و محدوديت هاي قانوني در مورد سقط به طور چشمگيري ميزان مرگ و مير ناشي از آن افزايش يافت (در سال 1995 به ازاي هر يك صد هزار تولد زنده 20 مورد مرگ ناشي از سقط گزارش مي شد ولي با افزايش محدوديت هاي قانوني به 100 مورد در سال1997 و 150 مورد در سال 1983 افزايش يافت) با بازبيني و تغيير اندك در كاهش محدوديت هاي قانوني سقط در سال 1989 ميزان قابل توجهي از مرگ ومير مادران در سال 1990 كاسته شد و به حدود 60 مورد مرگ در يك صد هزار تولد زنده رسيد.

ميزان آزاد سازي سقط از كشوري به كشور ديگر متفاوت است و قوانين سقط بر طبق الزامات پزشكي يا بر اساس موقعيت هاي كه سقط تحت آن شرايط مي تواند صورت پذيرد دسته بندي مي گردد

با استناد به بررسي جامع سازمان بهداشت جهاني در سال 1999 در حال حاضر بسياري از كشورهاي اسلامي نظير بحرين ؛ عراق؛اردن؛لبنان؛ كويت؛عمان؛ قطر ؛ عربستان سعودي؛ سوريه ؛تركيه؛ امارات متحده عربي؛يمن؛مالزي و پاكستان با نگرش هاي متفاوت به مصاديق ارائه شده از سوي سازمان بهداشت جهاني؛ زمينه جواز سقط جنين را بر اساس ضرورت فراهم نموده اند. برخي كشورها ( اردن _ عربستان سعودي_ پاكستان) در گستره وسيعتري از مصاديق سقط هاي قانوني گام نهاده و علاوه بر حفظ جان مادر؛ سلامت جسمي و روحي او را در نظر داشته اند. برخي مانند (كويت _قطر) نيز افزون بر موارد فوق نقايص جنيني را زمينه درخواست سقط قانوني تلقي نموده اند. سازمان بهداشت جهاني دلايل اصلي سقط هاي القايي را عمدتا" بر اساس حفظ جان مادر؛حفظ سلامت جسمي مادر  يا جنين؛ حفظ سلامت روحي مادر در موارد تجاوز جنسي؛ نقايص جنيني؛ دلايل اقتصادي و اجتماعي و همچنين در خواست والدين عنوان نموده است كه كشورهايي همچون بحرين و تركيه با پذيرش گسترده قانوني در همه مصاديق ارائه شده از سوي سازمان بهداشت جهاني در جهت قانوني ساختن سقط براي ارتقاء سلامت مادران و جامعه و در مسير كاهش عوارض ناشي از سقط هاي غير بهداشتي و مرگ ومير مادران گام نهاده اند. همچنين كشور هاي مختلف بر اساس فرهنگ؛ آداب و رسوم؛ باورها و اعتقادات مذهبي خود؛قوانين متفاوتي را در ارتباط با موارد فوق وضع نموده اند. لذا سياست هاي ملي و قانونگذاري در ارتباط با سقط جنين بسيار گسترده است. (5)

 

 

سقط جنين در دين زرتشت

سقط جنين در دين زرتشت در دو حوزه مورد بررسي قرار گرفته است.يكي در سنت كهن زرتشت كه داراي پندارهاي كهن اسطوره اي است و اين عمل را به تمامي مردود و ناروا شمرده است زيرا اين عمل هم كشتن آگاهانه است هم باعث آلودگي با نساء (مردار) مي شود. اما در آموزه هاي ناب زرتشت هيچگونه تصريحي دال بر مسائل شرعي از قبيل روايي يا ناروايي سقط جنين وجود ندارد اما زرتشت جهان را عرصه كارزاري فراگير ميان نيكي ها و بديها مي بيندو معتقدند كه نقطه عزيمت منش هر انساني كه پا به عرصه گيتي مي نهدجزء خوبي و پاكي نيست در نتيجه مي توان به سهولت ديد كه در نگرش زرتشت؛عمل سقط جنين ميان دو حد نوسان دارد يا موجودي ذاتا" اهورايي از ميان رفته است يا موجودي كه مي تواند بنا به سرشت خود اهورايي تر هم گردد؛كشته شده است و معلوم است كه اين هر دو ؛ محكوم و ناپسند هستند. از طرفي در آموزه هاي زرتشت مايه هاي از خردورزي است كه بر اساس آنها ميتوان عمل سقط جنين را در شرايطي خاص ؛ روا دانست و آن نيست مگر هنگامي كه دانش روز بنا به مصالحي چنان كاري را تجويز گرداند. بنابراين از منظر دين زرتشت هر گاه دانش زمانه ؛ انجام كاري را ايجاب كند ؛بايد به آن پرداخت و شايسته نيست در چنين مواردي به بهانه پايبندي بر سنت هاي نا خردمندانه؛از گرديدن بر مدار دانش و خرد؛ ابا كرد (3)

 

سقط جنين در يهوديت

نخستين و مهمترين منبع شريعت و حقوق يهود يعني تورات به سقط جنين عمدي اشاره اي نشده و فقط به مسئله سقط جنين زني كه در جريان نزاع اتفاق افتاده؛ اشاره نموده وبراي ضارب غرامت مالي در نظر گرفته شده است. ولي در دومين منبع مهم شريعت يهود يعني تلمود از سقط جنين عمدي سخن به ميان آمده؛ هر چند كه سقط جنين عمدي ممنوع دانسته شده ولي براي ساقط كننده آن مجازات تجويز نشده است و در قانون تلمود اگر زن در هنگام زايمان دچار مشكل شود و بيم آن رود كه مرگ وي را تهديد كند؛ اگر جنين هنوز در رحم باشد بايد با كشتن جنين جان مادر را نجات داد. در برخي از منابع يهودي آمده كه اگر سقط جنين براي درمان مادر لازم باشد انجام آن مجاز است. از موارد جواز سقط جنين در تلمود ؛ زن شوهرداري كه از راه زنا باردار شده باشد( اگر دختر بي شوهري اين گونه باردار شود اسقاط جنين وي روا نيست) حتي در اجراي مراسم اعدام زن ابتدا بايد جنين سقط شود مگر آنكه عمليات وضع حمل آغار شده باشد. و از ديگر موارد جواز سقط خطر معلوليت؛ كودك را تهديد كند كه برخي از حقوق دانان جديد يهودي در اين باره رويكرد منعطف تري را اتخاذ كرده اند و سقط جنين را مجاز دانستند (6)

 

سقط جنين در مسيحيت

در كتاب مقدس مسيحيان عبارتي صريح در منع سقط جنين نيامده است ولي كليساي مسيحي از سده نخست ميلادي اين عمل را به طور مطلق ممنوع دانسته است . كليساي كاتوليك رم؛ جنين را از نخستين لحظه انعقاد؛ نطفه را انسان كامل مي داند و هر گونه اقدام به سقط جنين را گناهي بزرگ مي شمارد كه مجازات شرعي طرد را نيز در پي دارد.

كاتوليكها اقدام به سقط جنين را نه براي حفظ جان كه با استناد به قاعده نتيجه دو گانه پذيرفته اند به گفته ايشان پزشك مي تواند براي معالجه اي مادر بيمار اقدام كند گرچه نتيجه اين معالجه سقط جنين وي باشد. پروتستانها در زمان پيدايش ديدگاه كاتوليكها را پذيرفته اند و معتقدند كه جنين در زمان انعقاد نطفه هم جسم دانسته اند و هم روح؛ لكن در قرن اخير ديدگاه منعطف تري اتخاذ كرده اند و گفته اند ممكن است سقط جنين در مواردي قابل توجيه و پذيرفتني باشد

بسياري از متفكران ارتدكس نيز جنين را انسان بالقوه مي دانند كه در موارد استثنايي در جايي كه جان مادر در خطر است مي توان به سقط آن اقدام كرد. الهي دانان فيمنيست با تفسيري دوباره از رابطه مادر و جنين ؛ سقط جنين را در مواردي مجاز شمرده اند. (7)

 

سقط عمدي از ديدگاه اهل سنت

بيشتر فقهاي مذهب حنفي_ شافعي_ حنبلي و بعضي از فقهاي مالكي اسقاط را در مرحله نطفه (چهل روز اول) بدون شرط جايز مي دانند و از سوي ديگربيشتر فقهاي مالكي و برخي حنفيها و غزالي از شافعي و ابن جوزي از حنبلي حرام مي داند و در مرحله علقه(چهل روز دوم) بيشتر فقهاي حنفي و شافعي و همين طور ابن عقيل از فقهاي حنبلي اسقاط را در اين مرحله مباح مي دانند ولي از ديدگاه همه فقهاي مالكي و برخي فقهاي حنفي و شافعي اين فعل حرام است

هيچ يك از فقهاي مذاهب چهار گانه اسقاط جنين پيش از چهار ماهگي را قتل نفس نمي دانند زيرا روح در آن دميده نشده بنابر اين نياز به غسل و نماز ميت نمي باشد.

از ديدگاه بيشتر فقهاي معاصر اهل سنت اسقاط عمدي جنين پيش از دميده شدن روح و هنگام تهديد جان مادر نه تنها جايز؛ بلكه واجب است زيرا در اين هنگام نجات جان مادر كمترين زياني است كه جامعه انساني متحمل خواهد شد ولي در باره اسقاط عمدي پس از دميده شدن روح؛ برخي فقهاي معاصر اهل سنت بر اين باورند كه بدون عذر معقول اقدام به آن جايز نيست اما برخي ديگر اقدام به آن را بدون عذر معقول نيز جايز مي دانند.(8)

 

 

سقط جنين در فقه اسلامي

جنيني كه حيات انساني يافته و داراي روح انساني شده است در اين گروه حرمت سقط جنين بين شيعه و سني اختلاف نظري وجود ندارد. اين چنين جنيني انسان و داراي نفس است. بنابر اين تمام آيات و احاديثي كه قتل انسان و نفس را حرام مي گرداند شامل اين موارد هم مي شود. ولي در قسم دوم( جنين فاقد روح) دانشمندان اهل سنت نظرياتي دارند و جمعي آن را جايز مي دانند ولي فقهاي شيعه آنرا نيز حرام مي دانند واين حكم استثناي هم دارد كه شامل:

1- اگر جنيني در شكم مادر بميرد اسقاط آن هيچ اشكالي ندارد

2- خطر تلف شدن مادر در فرض استمرار و بقاي جنين

3- گرفتاري جنين به مرض يا نقص بدني(ولي پس از نفخ روح در جنين سقط آن به هيچ وجه جايز نيست)

4- اگر حمل از زنا باشد : الف) رضاي زن (چه قبل و چه بعد از دميدن روح جايز نيست)

ب) اكراه ( قبل از دميدن روح جايز و بعد از دميدن روح جايز نيست) (9)

مجوز شرعي و قانوني سقط جنين در ايران

به اين منظور و براي قانونمند كردن مقوله سقط جنين در سال 1381 طرح سقط درماني با امضاي چهل نفر از نمايندگان تقديم مجلس شده بود و شور اول آن در كميسيون بهداشت و درمان مجلس ششم تصويب شد و به دنبال شروع مجلس هفتم مجددا" اين طرح دستور كار مجلس قرار گرفت و روز سه شنبه 30/4/1383 كليات آن به تصويب مجلس رسيد. بر اساس اين مصوبه سقط درماني با تشخيص قطعي پزشك متخصص و تائيد پزشكي قانوني مبني بر بيماري جنين كه پس از ولادت موجب حرج والدين يا طفل ميشود يا بيماري مادر كه تهديد جاني مادر توام باشد قبل از ولوج روح با رضايت زن و شوهر مجاز است و مجازات و مسئوليتي متوجه پزشك مباشر نخواهد بود.(2)

 

 

 

 

 

نتيجه گيري

انجام سقط عمدي جنين بنابر عللي همواره در جوامع بشري وجود داشته وپيوسته از سوي مذهب و اخلاق به عنوان جنايت بر انسان ياد شده و تقبيح مي گرديده است. به طور كلي علل اسقاط عمدي جنين به دو دسته بخش بندي مي شود .يك دسته علت ها بر خاسته از ضرورت هاي پزشكي است كه خود به دو دسته تقسيم مي شود . يك دسته مربوط به حفظ جان مادر و دسته ديگر مرتبط به سلامت و زندگي جنيني كه خود به سلامت جسمي و روحي و رواني تقسيم مي گردد

در بعضي از كشورها سقط جنين كاملا" قانوني است و در بعضي از كشورها بر اساس زمينه هاي اقتصادي و اجتماعي مجاز شمرده شده و در بعضي از كشورهاي ديگر سقط جنين در آنها كاملا" تحريم شده است و اجازه آن براي نجات جان مادر است. اين كشورها معمولا" با سقط جنين طبق آموزه هاي ديني برخورد مي كنند. براي كاهش مرگ ومير مادران به علت سقط جنايي سازمان بهداشت جهاني 7 مورد را براي سقط القايي مشروع شمرده است: به منظور نجات جان مادر _ به منظور حفظ سلامت جسماني زن_ به منظور حفظ سلامت روحي و رواني زن _ در صورت وقوع تجاوز به عنف يا زناي با محارم _ در صورت نقص يا معلوليت جنين _ در شرايط بروز مشكلات اقتصادي يا اجتماعي و بنا به در خواست افراد.

در كشورهاي زيادي با نگرش واقع بينانه سقط جنين قانونمند را در شرايط خاصي اجازه دادند و در ايران هم اكنون گامهاي مثبتي از سوي علما و مراجع ديني و همچنين تهيه طرحي از سوي نمايندگان مجلس و يا دولت و تدوين ضوابط و مستندات علمي و پزشكي در حوزه سقط نقايص جنيني و يا حفظ جان مادر از سوي پزشكي قانوني بر داشته شده است ولي به نظر مي رسد كه تا تكميل و تصويب و اجراي موارد فوق راه زيادي در پيش باشد.  

 

 

 

 

 

منابع

 

1-            اكبري ؛ آزاده . سقط . روزمره . 1384.

2-            افتخاري؛ محسن . بررسي جرم در سقط جنين . سايت حقودانان.

3-            آقايي؛ سيد مجتبي. سقط جنين در دين زرتشت. فصلنامه باروري و ناباروري؛ سال ششم؛ شماره 24 ؛ پائيز 1384.

4-            آيت اله محسني.سقط جنين در فقه اسلامي فصلنامه باروري و ناباروري؛ سال ششم؛ شماره 24 ؛ پائيز 1384.

5-            بهجتي اردكاني؛ زهره و همكاران. ضرورت بررسي ابعاد مختلف سقط جنين در ايران. فصلنامه باروري و ناباروري؛ سال ششم؛ شماره 24 ؛ پائيز 1384.

6-            سليماني ؛ حسين . سقط جنين در يهوديت. فصلنامه باروري و ناباروري؛ سال ششم؛ شماره 24 ؛ پائيز 1384.

7-            سليماني ؛ حسين . سقط جنين در مسيحيت. فصلنامه باروري و ناباروري؛ سال ششم؛ شماره 24 ؛ پائيز 1384

8-            قماشي ؛ سعيد . اسقاط عمدي جنين از ديدگاه فقه اهل سنت. فصلنامه باروري و ناباروري؛ سال ششم؛ شماره 24 ؛ پائيز 1384.

9-            محسني ؛ آصف . سقط جنين در فقه اسلامي . فصلنامه باروري و ناباروري؛ سال ششم؛ شماره 24 ؛ پائيز 1384.

 

 


تكنولوژيهاي جديد دركنار روشهاي متداول در تشخيص زود هنگام و دقيق توده هاي پستاني

در پيشگيري از سرطان

                  

1- مينا راهداري* :   ( كار شناس راديولوژي  بيمارستان حضرت علي كرج )

2- فاطمه مژده       : ( كارشناس ارشد آموزش مامايي -  سوپروايزر آموزشي بيمارستان حضرت علي كرج)

 

مقدمه:

در جوامعي كه شيوع سرطان پستان بالا ميباشد از هر10الي12زن يك نفر ممكن است به اين بيماري مبتلا شوند. سرطان پستان دومين علت مرگ ومير در بين زنان مي باشد. توده هاي پستاني بعنوان يكي از علل مراجعه بيماران به مراكز درماني مطرح است و از آنجا كه اين توده ها از شايع ترين تظاهرات اوليه تومور هاي پستاني هستند،دقت وسرعت در تشخيص آنها بسيار مهم وحياتي است.تشخيص زود هنگام و دقيق با كاهش عوارض و هزينه هاي درماني و با امكان بهبود در مراحل اوليه بيماري را همراه خواهد داشت. امروزه تكنيك هاي پيشرفته اي براي افتراق ضايعات سرطاني ازغير سرطاني پستان وجود دارد.

بحث:

هر توده اي كه توسط بيمار يا پزشك در معاينه مورد توجه قرار گيرد بعنوان توده پستاني مورد ارزيابي قرار ميگيرد.

.روشهاي متداول شناسايي توده هاي پستاني شامل الف - انجام معاينات ماهيانه توسط خود فرد ب-انجام معاينات كلينيكي پستان ج-انجام ماموگرافي د-انجام سونوگرافي ه-انجام بيوپسي  . معاينات توسط خود فرد از20 سالگي بايد هر ماه بعد ازپايان عادت ماهانه بصورت منظم ودر حاملگي ويا يائسگي در ابتدا يا انتهاي هر ماه انجام شود. طبق دستوالعمل مراقبت هاي مديريت شده راهنماي تشخيص و پي گيري توده هاي پستاني 1385 در مورد معاينه كلينيكي در افراد كمتر از 30 سال بدون علامت نيازي به ابن كار نمي باشد ولي در صورت وجود عوامل خطردر افراد كمتر از 30 سال معاينه ساليانه لازم است. اولين ماموگرافي بايد در سن 40 سالگي انجام شود.بين سنين 40 تا 70 سالگي در افرادي كه عوامل خطر را ندارندودر معاينه ضايعه اي لمس نمي شود ماموگرافي بايد حداكثر هردو سال يكبار انجام شود. گاهي از سونوگرافي براي ارزيابي تغييرات پستان كه در ماموگرافي ويا در معاينه پيدا شده استفاده مي شود. امروزه علاوه بر ماموگرافي كلاسيك و سونوگرافي از پستان كه بصورت روتين در سراسر دنيا كاربرد دارد از شيوه هاي تكميلي در كنار اين روشهاي متداول استفاده مي شود كه اين روشها شامل: 1-ماموگرافي ديجيتال  2-  ام آي ماموگرافي 3- سي تي مولتي دتكتور ديناميك ازتومورهاي پستان (MDCT) 4 – ماموگرافي ليزري( (CTLM

نتيجه گيري:

بهترين روش براي تشخيص زود هنگام توده هاي پستاني طبق تاييد FDA ومقالات ارائه شده معاينات ساليانه و انجام ماموگرافي جهت غر بالگري است كه تعداد بسيار زيادي از سرطان هاي مهاجم پستان را كه در مراحل اوليه قرار دارند، با انجام ماموگرافي جهت بيماريابي تشخيص مي توان دادو از پيامد هاي مراحل پيشرفته در سرطان پستان در امان ماند.

 

 




بيشتر
خانه | بازگشت | حريم خصوصي كاربران |
Guest (NewGuest)


Powered By Sigma ITID.